Biblia Gdańska 1881
Księga Koheleta 10
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Jako muchy zdechłe zasmradzają i psują olejek aptekarski: tak człowieka z mądrości i z sławy zacnago trochę głupstwa oszpeca.
Jadowite muchy czynią cuchnącym i kwaśnym olejek tego, co przyrządza pachnidła; tak też więcej niż mądrość i sława waży odrobina głupoty.
Dead flies cause the ointment of the apothecary to send forth a stinking savour: so doth a little folly him that is in reputation for wisdom and honour.
Zdechłe muchy zasmradzają i psują olejek aptekarza. Tak samo odrobina głupstwa psuje człowieka poważanego z powodu jego mądrości i sławy.
Serce mądrego jest po prawej stronie jego; ale serce głupiego po lewej stronie jego.
Serce mądrego jest po jego prawej stronie, a serce głupiego po jego lewej stronie.
A wise man's heart is at his right hand; but a fool's heart at his left.
Serce mądrego jest po jego prawicy, ale serce głupca po jego lewicy.
I na ten czas, gdy głupi drogą idzie, serce jego niedostatek cierpi; bo pokazuje wszystkim, że głupim jest.
Po jakiejkolwiek drodze chodzi głupi brakuje mu rozumu, i rozpowiada wszystkim, że jest głupim.
Yea also, when he that is a fool walketh by the way, his wisdom faileth him, and he saith to every one that he is a fool.
Nawet gdy głupiec idzie drogą, brakuje mu rozumu, i mówi wszystkim, że jest głupcem.
Jeźliby duch panującego powstał przeciwko tobie, nie opuszczaj miejsca twego; albowiem pokora wstręt czyni grzechom wielkim.
Jeśli by powstał gniew władcy przeciwko tobie nie opuszczaj twojego stanowiska; gdyż uległość przytłumia wielkie winy.
If the spirit of the ruler rise up against thee, leave not thy place; for yielding pacifieth great offences.
Jeśli duch władcy powstaje przeciwko tobie, nie opuszczaj swego miejsca, gdyż pokora zapobiega wielkim wykroczeniom.
Jest złe, którem widział pod słońcem, to jest, błąd, który pochodzi od zwierzchności:
Jest zło, które widziałem pod słońcem, jako błąd, który wyszedł od władcy.
There is an evil which I have seen under the sun, as an error which proceedeth from the ruler:
Jest zło, które widziałem pod słońcem, to błąd, który pochodzi od władcy:
Że głupi wywyższani bywają w godności wielkiej, a bogaci w mądrość nisko siadają;
Gdy bogaci w mądrość zasiadają nisko zaś głupota bywa umieszczana na wielkich wyżynach.
Folly is set in great dignity, and the rich sit in low place.
Głupota jest wywyższona do wielkiej godności, a bogaci w mądrość siedzą nisko.
Widziałem sługi na koniach, a książąt chodzących piechotą jako sługi.
Widziałem niewolników na rumakach, a przywódców chodzących pieszo, jako słudzy na ziemi.
I have seen servants upon horses, and princes walking as servants upon the earth.
Widziałem sługi na koniach, a książąt idących pieszo jak słudzy.
kto kopie dół, sam weń wpada; a kto rozrzuca płot, wąż go ukąsi.
Kto kopie dół może do niego wpaść; a kto burzy mur tego może ukąsić żmija.
He that diggeth a pit shall fall into it; and whoso breaketh an hedge, a serpent shall bite him.
Kto kopie dół, sam w niego wpadnie, kto rozwala płot, tego ukąsi wąż.
Kto przenosi kamienie, urazi się niemi; a kto łupie drwa, niebezpieczen jest od nich.
Kto wyłamuje kamienie może się nimi urazić; a kto rozłupuje drwa może się nimi skaleczyć.
Whoso removeth stones shall be hurt therewith; and he that cleaveth wood shall be endangered thereby.
Kto przenosi kamienie, porani się nimi, kto rąbie drwa, naraża się na niebezpieczeństwo.
Jeźliże się stępi żelazo, a nie naostrzyłby ostrza jego, tedy mocy przyłożyć musi; ale to daleko lepiej mądrość sprawić może.
Jeśli żelazo się stępiło, a ktoś nie naostrzył jego ostrza wtedy musi natężyć siły; ale pożytek z naprawy pochodzi od mądrości.
If the iron be blunt, and he do not whet the edge, then must he put to more strength: but wisdom is profitable to direct.
Jeśli stępi się żelazo, a nie naostrzy się jego ostrza, wtedy trzeba wytężyć siły. Ale lepiej skutkuje mądrość.
Jeźli ukąsi wąż przed zaklęciem, nic nie pomogą słowa zaklinacza.
Jeżeli żmija gryzie, ponieważ nie była zaklętą, wtedy nie ma pożytku ten, co zaklina.
Surely the serpent will bite without enchantment; and a babbler is no better.
Wąż ukąsi bez zaklęcia, a gaduła nie jest niczym lepszym.
Słowa ust mądrego są wdzięczne; ale wargi głupiego pożerają go.
Wdzięczne są słowa z ust mędrca; ale pochłaniają go wargi głupca.
The words of a wise man's mouth are gracious; but the lips of a fool will swallow up himself.
Słowa z ust mądrego są łaskawe, ale wargi głupca pożerają jego samego.
Początek słów ust jego głupstwo, a koniec powieści jego wielkie błazeństwo.
Początek mowy jego ust to głupota, a koniec jego słów to szał złowrogi.
The beginning of the words of his mouth is foolishness: and the end of his talk is mischievous madness.
Początek słów jego ust to głupota, a koniec jego mowy to wielkie szaleństwo.
Bo głupi wiele mówi, choć nie wie ten człowiek, co ma być. Albowiem któż mu oznajmi, co po nim nastanie?
Głupi mnoży tylko słowa, bo przecież człowiek nie wie, co będzie i co się po nim stanie. Kto mu to powie?
A fool also is full of words: a man cannot tell what shall be; and what shall be after him, who can tell him?
Głupiec wiele mówi, choć człowiek nie wie, co nastąpi. Któż mu oznajmi, co po nim nastanie?
Głupi pracują aż do ustania, a przecie nie mogą dojść do miasta.
Trud głupców ich nuży, i żaden nie zna nawet drogi, która prowadzi do miasta.
The labour of the foolish wearieth every one of them, because he knoweth not how to go to the city.
Głupi męczą się trudem, a nie wiedzą nawet, jak dojść do miasta.
Biada tobie, ziemio! której król jest dziecięciem, i której książęta rano biesiadują.
Biada ci, ziemio, której królem jest chłopiec i której książęta od rana ucztują.
Woe to thee, O land, when thy king is a child, and thy princes eat in the morning!
Biada tobie, ziemio, gdy twoim królem dziecko, a twoi książęta z rana biesiadują.
Błogosławionaś ty, ziemio! której król jest synem zacnych, a której książęta czasu słusznego jadają dla posilenia, a nie dla opilstwa.
Szczęśliwa jesteś ziemio, której król jest ze szlachetnego rodu, i której książęta jadają we właściwym czasie; jadają by się posilić, a nie dla opilstwa.
Blessed art thou, O land, when thy king is the son of nobles, and thy princes eat in due season, for strength, and not for drunkenness!
Błogosławiona jesteś, ziemio, gdy twój król pochodzi ze szlachetnego rodu, a twoi książęta we właściwym czasie jadają, by się posilić, a nie dla pijaństwa.
Dla lenistwa się dach pochyla, a dla osłabiałych rąk przecieka dom.
Przez gnuśność dach się zapada, zaś przez opieszałość kapie w domu.
By much slothfulness the building decayeth; and through idleness of the hands the house droppeth through.
Z powodu lenistwa chyli się dach, a wskutek opieszałości rąk przecieka dom.
Dla uweselenia gotują uczty, i wino rozwesela żywot; ale pieniądze do wszystkiego dopomagają.
Dla zabawy wyprawiają uczty, wino rozwesela życie, a pieniądz pozwala na wszystko.
A feast is made for laughter, and wine maketh merry: but money answereth all things.
Dla uciechy wyprawia się ucztę i wino rozwesela życie, ale pieniądze umożliwiają wszystko.
Ani w myśli twojej królowi nie złorzecz, ani w skrytym pokoju twoim nie przeklinaj bogatego; albowiem i ptak niebieski doniósłby ten głos; a to, co ma skrzydła, objawiłoby powieść twoję.
Nie złorzecz królowi nawet w swojej myśli i nie złorzecz możnemu w twych sypialniach; bowiem ptactwo może roznieść tą wieść pod niebem i rozgłosić to oskrzydlone słowo.
Curse not the king, no not in thy thought; and curse not the rich in thy bedchamber: for a bird of the air shall carry the voice, and that which hath wings shall tell the matter.
Nawet w swoich myślach nie złorzecz królowi ani w swojej sypialni nie przeklinaj bogatego, bo ptak niebieski zaniesie ten głos, a to, co skrzydlate, rozgłosi sprawę.