Biblia Gdańska 1881
Przypowieści Salomona 17
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Lepszy jest kęs suchego chleba a w pokoju, niżeli pełen dom nabitego bydła ze swarem.
Lepszy suchy kęs, a przy nim spokój; niż dom pełen mięsa i kłótnie.
Better is a dry morsel, and quietness therewith, than an house full of sacrifices with strife.
Lepszy jest kęs suchego chleba, a przy tym spokój, niż dom pełen bydła ofiarnego z kłótnią.
Sługa roztropny będzie panował nad synem, który jest ku hańbie; a między braćmi będzie dzielił dziedzictwo.
Rozumny sługa zapanuje nad gnuśnym synem i weźmie udział w dziedzictwie pośród braci.
A wise servant shall have rule over a son that causeth shame, and shall have part of the inheritance among the brethren.
Sługa roztropny będzie panował nad synem, który przynosi hańbę, i wraz z jego braćmi będzie miał udział w dziedzictwie.
Tygiel srebra a piec złota doświadcza; ale Pan serc dośwadcza.
Tygiel dla srebra, piec dla złota; lecz serca próbuje WIEKUISTY.
The fining pot is for silver, and the furnace for gold: but the LORD trieth the hearts.
Tygiel dla srebra, piec dla złota, ale serca bada PAN.
Zły pilnuje warg złośliwych, a kłamca słucha języka przewrotnego.
Niecny zważa na nieprawe usta; kłamca przysłuchuje się złowieszczej mowie.
A wicked doer giveth heed to false lips; and a liar giveth ear to a naughty tongue.
Zły zważa na wargi fałszywe, a kłamca słucha przewrotnego języka.
Kto się naśmiewa z ubogiego, uwłacza stworzycielowi jego; a kto się raduje z upadku czyjego, nie ujdzie pomsty.
Kto urąga ubogiemu – bluźni jego Stwórcy; kto cieszy się z nieszczęścia – nie ujdzie bezkarnie.
Whoso mocketh the poor reproacheth his Maker: and he that is glad at calamities shall not be unpunished.
Kto naśmiewa się z ubogiego, uwłacza jego Stwórcy, a kto się cieszy z nieszczęścia, nie uniknie kary.
Korona starców są synowie synów ich, a ozdoba synów są ojcowie ich.
Koroną starców są wnuki, a ozdobą dzieci ich rodzice.
Children's children are the crown of old men; and the glory of children are their fathers.
Koroną starców są synowie synów, a chlubą synów są ich ojcowie.
Nie przystoi mowa poważna głupiemu, dopieroż księciu usta kłamliwe.
Nikczemnemu nie przystoi szczytna mowa; o ileż mniej mowa kłamliwa zacnemu.
Excellent speech becometh not a fool: much less do lying lips a prince.
Poważna mowa nie przystoi głupiemu, tym mniej kłamliwe usta dostojnikowi.
Jako kamień drogi, tak bywa dar wdzięczny temu, który go bierze; do czegokolwiek zmierzy, zdarzy mu się.
Wdzięcznym kamieniem jest łapówka w oczach tego, kto ją odbiera; gdzie się z nią zwrócisz – znajdziesz powodzenie.
A gift is as a precious stone in the eyes of him that hath it: whithersoever it turneth, it prospereth.
Dar jest jak drogocenny kamień w oczach tego, kto go posiada; gdziekolwiek z nim zmierza, ma powodzenie.
Kto pokrywa przestępstwo, szuka łaski; ale kto wznawia rzeczy, rozłącza przyjaciół.
Kto osłabia uchybienie – szuka miłości; a kto wznawia sprawę – rozłącza przyjaciół.
He that covereth a transgression seeketh love; but he that repeateth a matter separateth very friends.
Kto kryje grzech, szuka miłości, a kto wyjawia sprawę, rozdziela przyjaciół.
Więcej waży gromienie u roztropnego, niżeli sto plag u głupiego.
Nagana głębiej wnika u rozumnego, niż sto plag u kpiarza.
A reproof entereth more into a wise man than an hundred stripes into a fool.
Nagana lepiej działa na rozumnego niż sto razów na głupiego.
Uporny tylko złego szuka, dla tego poseł okrutny będzie nań zesłany.
Wichrzyciel tylko szuka nieszczęścia; lecz będzie posłany przeciw niemu okrutny wysłannik.
An evil man seeketh only rebellion: therefore a cruel messenger shall be sent against him.
Zły szuka jedynie buntu; dlatego zostanie wysłany przeciw niemu okrutny posłaniec.
Lepiej jest człowiekowi spotkać się z niedźwiedzicą osierociałą, niżeli z głupim w głupstwie jego.
Lepiej człowiekowi spotkać niedźwiedzicę, która jest pozbawiona szczeniąt – niż głupca w jego głupocie.
Let a bear robbed of her whelps meet a man, rather than a fool in his folly.
Lepiej człowiekowi spotkać się z niedźwiedzicą, której zabrano młode, niż z głupim w jego głupocie.
Kto oddaje złem za dobre, nie wynijdzie złe z domu jego.
Kto dobro odpłaca złem – z tego domu zło nie odejdzie.
Whoso rewardeth evil for good, evil shall not depart from his house.
Kto odpłaca złem za dobro, temu zło z domu nie ustąpi.
Kto zaczyna zwadę, jest jako ten, co przekopuje wodę; przetoż niż się zwada rozsili, zaniechaj go.
Kiedy wszczyna się kłótnia, to jakby ktoś rozpętał fale; więc zaniechaj jej zanim wybuchnie zwada.
The beginning of strife is as when one letteth out water: therefore leave off contention, before it be meddled with.
Kto zaczyna kłótnię, jest jak ten, co puszcza wodę; dlatego zaniechaj sporu, zanim wybuchnie.
Kto usprawiedliwia niezbożnego, a winnym czyni sprawiedliwego, oba jednako są obrzydliwością Panu.
Uniewinniający złoczyńcę, albo potępiający sprawiedliwego – obydwaj są ohydą dla WIEKUISTEGO.
He that justifieth the wicked, and he that condemneth the just, even they both are abomination to the LORD.
Kto usprawiedliwia niegodziwego i kto potępia sprawiedliwego, obaj budzą odrazę w PANU.
Cóż po dostatku w ręku głupiego, ponieważ do nabycia mądrości rozumu nie ma?
Co po pieniądzach w ręku głupca? Czy są do kupna mądrości? Nie wystarcza mu do tego rozumu.
Wherefore is there a price in the hand of a fool to get wisdom, seeing he hath no heart to it?
Na cóż w ręku głupiego pieniądze, by zdobyć mądrość, skoro nie ma rozumu?
Wszelkiego czasu miłuje przyjaciel, a w ucisku stawia się jako brat.
Prawdziwy przyjaciel miłuje w każdy czas i jak brat stawia się on w nieszczęściu.
A friend loveth at all times, and a brother is born for adversity.
Przyjaciel kocha w każdym czasie, a brat rodzi się w nieszczęściu.
Człowiek głupi daje rękę, czyniąc rękojemstwo przed twarzą przyjaciela swego.
Ten, kto poręcza – jest bezmyślnym człowiekiem, bo daje rękojmię za drugiego.
A man void of understanding striketh hands, and becometh surety in the presence of his friend.
Nierozumny człowiek daje porękę i ręczy na oczach przyjaciela.
Kto miłuje zwadę, miłuje grzech; a kto wynosi usta swe, szuka upadku.
Kto miłuje kłótnię – miłuje występek; a kto podwyższa swe drzwi – szuka ruiny.
He loveth transgression that loveth strife: and he that exalteth his gate seeketh destruction.
Kto kocha grzech, kocha spór, a kto podwyższa swoją bramę, szuka zagłady.
Przewrotny w sercu nie znajduje dobrego; a kto jest przewrotnego języka, wpadnie we złe.
Przewrotne serce nie znajdzie szczęścia; a kto zmienia swój język – popadnie w niedolę.
He that hath a froward heart findeth no good: and he that hath a perverse tongue falleth into mischief.
Przewrotny w sercu nie znajduje dobra, a kto ma przewrotny język, wpadnie w zło.
Kto spłodził głupiego, na smutek swój spłodził go, ani się rozweseli ojciec niemądrego.
Kto spłodził głupca – spłodził go na swoje utrapienie; ojciec nikczemnika nie będzie się cieszył.
He that begetteth a fool doeth it to his sorrow: and the father of a fool hath no joy.
Kto spłodzi głupca, zrobi to na swój smutek, a ojciec głupiego nie doznaje radości.
Serce wesołe oczerstwia jako lekarstwo; ale duch sfrasowany wysusza kości.
Rozradowane serce przyspiesza uzdrowienie; a duch zgnębiony wysusza kości.
A merry heart doeth good like a medicine: but a broken spirit drieth the bones.
Wesołe serce działa dobrze jak lekarstwo, a przygnębiony duch wysusza kości.
Niezbożny potajemnie dar bierze, aby podwrócił ścieszki sądu.
Niegodziwy bierze z zanadrza łapówkę, by skrzywić ścieżki prawa.
A wicked man taketh a gift out of the bosom to pervert the ways of judgment.
Niegodziwy bierze dar z zanadrza, aby wypaczać ścieżki sądu.
Na twarzy roztropnego znać mądrość; ale oczy głupiego aż na kraju ziemi.
Rozumny ma mądrość przed sobą; a oczy głupca przebywają na krańcu ziemi.
Wisdom is before him that hath understanding; but the eyes of a fool are in the ends of the earth.
Mądrość jest przed obliczem rozumnego, a oczy głupca są aż na krańcu ziemi.
Syn głupi żałością jest ojcu swemu, a gorzkością rodzicielce swojej.
Strapieniem dla ojca jest głupi syn i gorzką troską dla swojej rodzicielki.
A foolish son is a grief to his father, and bitterness to her that bare him.
Głupi syn jest zmartwieniem dla ojca i goryczą dla rodzicielki.
Zaiste nie dobra, winować sprawiedliwego, albo żeby przełożeni kogo dla cnoty bić mieli.
Karać grzywną sprawiedliwego to jest niedobra sprawa; a bić szlachetnych – to urąga wszelkiej słuszności.
Also to punish the just is not good, nor to strike princes for equity.
Zaprawdę to niedobrze wymierzyć karę sprawiedliwemu ani bić władców za prawość.
Kto zawściąga mowy swe, jest umiejętnym; drogiego ducha jest mąż rozumny.
Kto w swoich słowach jest powściągliwy – zna rozum; a kto zachowuje zimną krew – jest roztropnym człowiekiem.
He that hath knowledge spareth his words: and a man of understanding is of an excellent spirit.
Kto ma wiedzę, powściąga swoje słowa, człowiek roztropny jest zacnego ducha.
Gdy głupi milczy, za mądrego poczytany bywa; a który zatula wargi swoje, za rozumnego.
I głupi kiedy milczy, gdy wobec rozumnego zamyka swoje usta, może uchodzić za mędrca.
Even a fool, when he holdeth his peace, is counted wise: and he that shutteth his lips is esteemed a man of understanding.
Nawet głupi, gdy milczy, uchodzi za mądrego, a kto zamyka swoje wargi za rozumnego.