Biblia Gdańska 1881
Przypowieści Salomona 23
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Gdy siądziesz, abyś jadł z panem, uważaj pilnie, kto jest przed tobą;
Jeśli zasiądziesz do uczty z władcą, dobrze rozważ kogo masz przed sobą.
When thou sittest to eat with a ruler, consider diligently what is before thee:
Gdy usiądziesz do posiłku z władcą, zważaj pilnie, co jest przed tobą;
Inaczej wraziłbyś nóż w gardło swoje, jeźlibyś był chciwy pokarmu.
Bo inaczej, jeżeli jesteś chciwy, kładziesz sobie nóż na własne gardło.
And put a knife to thy throat, if thou be a man given to appetite.
I przyłóż nóż do gardła, jeśli jesteś łakomy.
Nie pragnij łakoci jego ; bo są pokarmem obłudnym.
Nie pożądaj jego łakoci, bo to jest chleb zwodniczy.
Be not desirous of his dainties: for they are deceitful meat.
Nie pragnij jego przysmaków, bo to pokarm zwodniczy.
Nie staraj się, abyś się zbogacił; owszem, zaniechaj opatrzności twojej.
Nie wysilaj się na zbieranie bogactw; zaniechaj tego z własnej swojej rozwagi.
Labour not to be rich: cease from thine own wisdom.
Nie zabiegaj o bogactwo, porzuć swoją mądrość.
I miałżebyś obrócić oczy twoje na bogactwo, które prędko niszczeje? bo sobie uczyni skrzydła podobne orlim, i uleci do nieba.
Czy puścisz twoje oczy za tym, co zniknie? Bo niezawodnie uczyni sobie skrzydła jak orzeł, który wzlatuje ku niebu.
Wilt thou set thine eyes upon that which is not? for riches certainly make themselves wings; they fly away as an eagle toward heaven.
Czy obrócisz swoje oczy na to, co jest niczym? Bo bogactwa robią sobie skrzydła i ulatują do nieba jak orzeł.
Nie jedz chleba człowieka zazdrosnego, a nie żądaj łakoci jego.
Nie spożywaj chleba nieżyczliwego ci człowieka i nie pożądaj jego łakoci.
Eat thou not the bread of him that hath an evil eye, neither desire thou his dainty meats:
Nie jedz chleba człowieka, który ma złe oko, ani nie pożądaj jego przysmaków.
Albowiem jako on ciebie waży w myśli swej, tak ty waż pokarm jego. Mówić: Jedz i pij, ale serce jego nie jest z tobą.
Gdyż jakby kalkulował w duszy – taki już on; jedz i pij ci powiada, lecz jego serce nie jest z tobą.
For as he thinketh in his heart, so is he: Eat and drink, saith he to thee; but his heart is not with thee.
Bo jak myśli w swym sercu, taki on jest. Jedz i pij mówi do ciebie, ale jego serce nie jest z tobą.
Sztuczkę twoję, którąś zjadł, zwrócisz, a utracisz wdzięczne słowa twoje.
Czy chciałbyś wypluć kęs, który spożyłeś? Gdyż daremnie straciłeś twoje uprzejme słowa.
The morsel which thou hast eaten shalt thou vomit up, and lose thy sweet words.
Kęs, który zjadłeś, zwrócisz i utracisz swoje wdzięczne słowa.
Przed głupim nie mów; albowiem wzgardzi roztropnością powieści twoich.
Nic nie mów w uszy głupca, bo on ma tylko pogardę dla twoich rozumnych słów.
Speak not in the ears of a fool: for he will despise the wisdom of thy words.
Nie mów do uszu głupca, bo wzgardzi mądrością twoich słów.
Nie przenoś granicy starej, a na rolę sierotek nie wchodź.
Nie przesuwaj odwiecznej granicy oraz nie wkraczaj na pole sierot.
Remove not the old landmark; and enter not into the fields of the fatherless:
Nie przesuwaj dawnej granicy i nie wchodź na pole sierot.
Bo obrońca ich możny; onci się podejmuje sprawy ich przeciwko tobie.
Bo ich Wybawca jest mocny; On poprowadzi ich sprawę z tobą.
For their redeemer is mighty; he shall plead their cause with thee.
Bo ich obrońca jest mocny, przeprowadzi ich sprawę przeciwko tobie.
Obróć do nauki serce twoje, a uszy twoje do powieści umiejętności.
Skieruj twe serce ku napomnieniu, a twoje uszy ku rozumnym słowom.
Apply thine heart unto instruction, and thine ears to the words of knowledge.
Nakłoń swoje serce na pouczenie, a swe uszy na słowa rozumne.
Nie odejmuj od młodego karności; bo jeźli go ubijesz rózgą, nie umrze.
Nie szczędź chłopcu napomnienia; jeżeli go rózgą oćwiczysz – nie umrze.
Withhold not correction from the child: for if thou beatest him with the rod, he shall not die.
Nie szczędź dziecku karcenia, bo jeśli je bijesz rózgą, nie umrze.
Ty go bij rózgą, a duszę jego z piekła wyrwiesz.
Ty wprawdzie ćwiczysz go rózgą, lecz i jego duszę ratujesz z przepaści.
Thou shalt beat him with the rod, and shalt deliver his soul from hell.
Będziesz je bił rózgą, a jego duszę ocalisz od piekła.
Synu mój! będzieli mądre serce twoje, będzie się weseliło serce moje, serce moje we mnie;
Mój synu, jeśli twoje serce nabierze mądrości – i we Mnie ucieszy się Moje serce.
My son, if thine heart be wise, my heart shall rejoice, even mine.
Synu mój, jeśli twoje serce będzie mądre, moje serce będzie się radowało, właśnie moje;
I rozweselą się nerki moje, gdy będą mówiły wargi twoje, co jest prawego.
Zadrżą też radością Moje wnętrza, gdy twe usta wygłoszą proste rzeczy.
Yea, my reins shall rejoice, when thy lips speak right things.
I moje nerki będą się weselić, gdy twoje usta będą mówiły to, co jest prawe.
Niech nie zajrzy serce twoje grzesznikom; ale raczej chodż w bojańni Pańskiej na każdy dzień;
Niech twe serce nie zazdrości grzesznym – lecz trzymaj się ustawicznie bojaźni WIEKUISTEGO.
Let not thine heart envy sinners: but be thou in the fear of the LORD all the day long.
Niech twoje serce nie zazdrości grzesznikom, lecz każdego dnia postępuj w bojaźni PANA;
Bo iż jest zapłata, przeto nadzieja twoja nie będzie wykorzeniona.
Bo naprawdę jest przyszłość, a twoja nadzieja nie zaginie.
For surely there is an end; and thine expectation shall not be cut off.
Bo koniec jest pewny i twoja nadzieja nie będzie zawiedziona.
Słuchaj, synu mój! a bądź mądry, i nawiedź na drogę serce twoje.
Ty, Mój synu, posłuchaj oraz nabierz mądrości; skieruj twe serce na prostą drogę.
Hear thou, my son, and be wise, and guide thine heart in the way.
Słuchaj, synu mój, i bądź mądry, i skieruj swoje serce na drogę.
Nie bywaj między pijanicami wina, ani między żarłokami mięsa;
Nie przebywaj z tymi, którzy się upijają winem i obżerają mięsem.
Be not among winebibbers; among riotous eaters of flesh:
Nie bywaj wśród pijaków ani wśród obżerających się mięsem;
Boć pijanica i żarłok zubożeje, a ospały w łatach chodzić będzie.
Bo opój i żarłok zubożeje, i opasłość będzie odziewał w łachmany.
For the drunkard and the glutton shall come to poverty: and drowsiness shall clothe a man with rags.
Bo pijak i żarłok zubożeją, a ospały będzie chodził w łachmanach.
Słuchaj ojca twego, który cię spłodził, a nie pogardzaj matką twoją, gdy się zstarzeje.
Słuchaj twojego ojca, który cię spłodził i nie pogardzaj twoją matką dlatego, że się zestarzała.
Hearken unto thy father that begat thee, and despise not thy mother when she is old.
Słuchaj ojca, który cię spłodził, a nie gardź matką, gdy się zestarzeje.
Kupuj prawdę, a nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, umiejętność i rozum.
Nabywaj prawdy, mądrości, karności, rozwagi, i tego nie oddawaj.
Buy the truth, and sell it not; also wisdom, and instruction, and understanding.
Kupuj prawdę i nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, karność i rozum.
Bardzo się raduje ojciec sprawiedliwego, a kto spłodził mądrego, weseli się z niego.
Głośno się raduje ojciec sprawiedliwego; kto zrodził mędrca – cieszy się z niego.
The father of the righteous shall greatly rejoice: and he that begetteth a wise child shall have joy of him.
Ojciec sprawiedliwego będzie się wielce radował, a kto spłodzi mądrego, będzie się z niego cieszył.
Niech się tedy weseli ojciec twój, i matka twoja; i niech się rozraduje rodzicielka twoja.
Niech się cieszy twój ojciec i twoja matka; niech się raduje ta, która cię urodziła.
Thy father and thy mother shall be glad, and she that bare thee shall rejoice.
Niech się weseli twój ojciec i matka i niech się raduje ta, która cię rodziła.
Synu mój! daj mi serce twoje, a oczy twoje niechaj strzegą dróg moich.
Oddaj Mi, Mój synu, twoje serce, a twe oczy oby umiłowały Moje drogi.
My son, give me thine heart, and let thine eyes observe my ways.
Synu mój, daj mi swoje serce, a niech twoje oczy strzegą moich dróg.
Bo nierządnica jest dół głęboki, a cudza żona jest studnia ciasna.
Gdyż nierządnica jest głębokim dołem, a obca ciasną studnią.
For a whore is a deep ditch; and a strange woman is a narrow pit.
Bo nierządnica jest głębokim dołem, a cudza kobieta jest ciasną studnią.
Ona też jako zbojca zasadzki czyni, a zuchwalców między ludźmi rozmnaża.
Ona czyha niby rozbójnik i mnoży wiarołomnych pośród ludzi.
She also lieth in wait as for a prey, and increaseth the transgressors among men.
Ona też czyha jak zbój i pomnaża przewrotnych wśród ludzi.
Komu biada? Komu niestety? Komu zwady? Komu krzyk? Komu rany daremne? Komu zapalenie oczów?
Komu dolega bieda? Komu cierpienie? Komu kłótnie? Komu żale? Komu rany bez przyczyny? Komu zaczerwienione oczy?
Who hath woe? who hath sorrow? who hath contentions? who hath babbling? who hath wounds without cause? who hath redness of eyes?
U kogo biada? U kogo żal? U kogo kłótnie? U kogo szemranie? Kto ma rany bez powodu? Kto ma zaczerwienione oczy?
Tym, którzy siadają na winie; tym, którzy chodzą, szukając przyprawnego wina.
Tym, co do późna przesiadują przy winie; co przychodzą, by wypróbować napój.
They that tarry long at the wine; they that go to seek mixed wine.
Ci, którzy przesiadują przy winie; ci, którzy idą szukać zmieszanego wina.
Nie zapatruj się na wino, gdy się rumieni, i gdy wydaje w kubku łunę swoję, a prosto wyskakuje.
Nie spoglądaj na wino gdy się czerwieni, kiedy się perli w pucharze i gładko się ześlizguje.
Look not thou upon the wine when it is red, when it giveth his colour in the cup, when it moveth itself aright.
Nie patrz na wino, gdy się czerwieni; gdy wydaje łunę swą w kielichu, a samo się przesuwa.
Bo na koniec jako wąż ukąsi, a jako żmija uszczknie;
Bo w końcu kąsa jak wąż i pryska jadem jak bazyliszek.
At the last it biteth like a serpent, and stingeth like an adder.
Na koniec ugryzie jak wąż i ukąsi jak żmija;
Oczy twoje patrzyć będą na cudze żony, a serce twe będzie mówiło przewrotności;
Twoje oczy zaczynają widzieć dziwadła, a twe serce mówi przewrotności.
Thine eyes shall behold strange women, and thine heart shall utter perverse things.
Twoje oczy będą patrzeć na cudze kobiety, a twoje serce będzie mówiło rzeczy przewrotne;
I będziesz jako ten, który leży w pośród morza, a jako ten, który śpi na wierzchu masztu;
Jesteś jak ten, co leży na środku morza i śpi na wierzchołku masztu.
Yea, thou shalt be as he that lieth down in the midst of the sea, or as he that lieth upon the top of a mast.
I będziesz jak ten, który leży na środku morza, i jak ten, który śpi na szczycie masztu;
Rzeczesz:Ubito mię, a nie stękałem, potłuczono mię, a nie czułem. Gdy się ocucę, udam się zaś do tego.
Mówisz: Pobili mnie, lecz nie zaznałem bólu; potłukli mnie, lecz nie odczułem tego. Gdy się rozbudzę, rozpocznę na nowo i będę go dalej szukał.
They have stricken me, shalt thou say, and I was not sick; they have beaten me, and I felt it not: when shall I awake? I will seek it yet again.
Powiesz: Bili mnie, a nie bolało, uderzyli mnie, a nic nie czułem. Gdy się obudzę, znów go poszukam.