King James Version
Przypowieści Salomona 23
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
When thou sittest to eat with a ruler, consider diligently what is before thee:
Gdy siądziesz, abyś jadł z panem, uważaj pilnie, kto jest przed tobą;
Gdy usiądziesz do posiłku z władcą, zważaj pilnie, co jest przed tobą;
And put a knife to thy throat, if thou be a man given to appetite.
Inaczej wraziłbyś nóż w gardło swoje, jeźlibyś był chciwy pokarmu.
I przyłóż nóż do gardła, jeśli jesteś łakomy.
Be not desirous of his dainties: for they are deceitful meat.
Nie pragnij łakoci jego ; bo są pokarmem obłudnym.
Nie pragnij jego przysmaków, bo to pokarm zwodniczy.
Labour not to be rich: cease from thine own wisdom.
Nie staraj się, abyś się zbogacił; owszem, zaniechaj opatrzności twojej.
Nie zabiegaj o bogactwo, porzuć swoją mądrość.
Wilt thou set thine eyes upon that which is not? for riches certainly make themselves wings; they fly away as an eagle toward heaven.
I miałżebyś obrócić oczy twoje na bogactwo, które prędko niszczeje? bo sobie uczyni skrzydła podobne orlim, i uleci do nieba.
Czy obrócisz swoje oczy na to, co jest niczym? Bo bogactwa robią sobie skrzydła i ulatują do nieba jak orzeł.
Eat thou not the bread of him that hath an evil eye, neither desire thou his dainty meats:
Nie jedz chleba człowieka zazdrosnego, a nie żądaj łakoci jego.
Nie jedz chleba człowieka, który ma złe oko, ani nie pożądaj jego przysmaków.
For as he thinketh in his heart, so is he: Eat and drink, saith he to thee; but his heart is not with thee.
Albowiem jako on ciebie waży w myśli swej, tak ty waż pokarm jego. Mówić: Jedz i pij, ale serce jego nie jest z tobą.
Bo jak myśli w swym sercu, taki on jest. Jedz i pij mówi do ciebie, ale jego serce nie jest z tobą.
The morsel which thou hast eaten shalt thou vomit up, and lose thy sweet words.
Sztuczkę twoję, którąś zjadł, zwrócisz, a utracisz wdzięczne słowa twoje.
Kęs, który zjadłeś, zwrócisz i utracisz swoje wdzięczne słowa.
Speak not in the ears of a fool: for he will despise the wisdom of thy words.
Przed głupim nie mów; albowiem wzgardzi roztropnością powieści twoich.
Nie mów do uszu głupca, bo wzgardzi mądrością twoich słów.
Remove not the old landmark; and enter not into the fields of the fatherless:
Nie przenoś granicy starej, a na rolę sierotek nie wchodź.
Nie przesuwaj dawnej granicy i nie wchodź na pole sierot.
For their redeemer is mighty; he shall plead their cause with thee.
Bo obrońca ich możny; onci się podejmuje sprawy ich przeciwko tobie.
Bo ich obrońca jest mocny, przeprowadzi ich sprawę przeciwko tobie.
Apply thine heart unto instruction, and thine ears to the words of knowledge.
Obróć do nauki serce twoje, a uszy twoje do powieści umiejętności.
Nakłoń swoje serce na pouczenie, a swe uszy na słowa rozumne.
Withhold not correction from the child: for if thou beatest him with the rod, he shall not die.
Nie odejmuj od młodego karności; bo jeźli go ubijesz rózgą, nie umrze.
Nie szczędź dziecku karcenia, bo jeśli je bijesz rózgą, nie umrze.
Thou shalt beat him with the rod, and shalt deliver his soul from hell.
Ty go bij rózgą, a duszę jego z piekła wyrwiesz.
Będziesz je bił rózgą, a jego duszę ocalisz od piekła.
My son, if thine heart be wise, my heart shall rejoice, even mine.
Synu mój! będzieli mądre serce twoje, będzie się weseliło serce moje, serce moje we mnie;
Synu mój, jeśli twoje serce będzie mądre, moje serce będzie się radowało, właśnie moje;
Yea, my reins shall rejoice, when thy lips speak right things.
I rozweselą się nerki moje, gdy będą mówiły wargi twoje, co jest prawego.
I moje nerki będą się weselić, gdy twoje usta będą mówiły to, co jest prawe.
Let not thine heart envy sinners: but be thou in the fear of the LORD all the day long.
Niech nie zajrzy serce twoje grzesznikom; ale raczej chodż w bojańni Pańskiej na każdy dzień;
Niech twoje serce nie zazdrości grzesznikom, lecz każdego dnia postępuj w bojaźni PANA;
For surely there is an end; and thine expectation shall not be cut off.
Bo iż jest zapłata, przeto nadzieja twoja nie będzie wykorzeniona.
Bo koniec jest pewny i twoja nadzieja nie będzie zawiedziona.
Hear thou, my son, and be wise, and guide thine heart in the way.
Słuchaj, synu mój! a bądź mądry, i nawiedź na drogę serce twoje.
Słuchaj, synu mój, i bądź mądry, i skieruj swoje serce na drogę.
Be not among winebibbers; among riotous eaters of flesh:
Nie bywaj między pijanicami wina, ani między żarłokami mięsa;
Nie bywaj wśród pijaków ani wśród obżerających się mięsem;
For the drunkard and the glutton shall come to poverty: and drowsiness shall clothe a man with rags.
Boć pijanica i żarłok zubożeje, a ospały w łatach chodzić będzie.
Bo pijak i żarłok zubożeją, a ospały będzie chodził w łachmanach.
Hearken unto thy father that begat thee, and despise not thy mother when she is old.
Słuchaj ojca twego, który cię spłodził, a nie pogardzaj matką twoją, gdy się zstarzeje.
Słuchaj ojca, który cię spłodził, a nie gardź matką, gdy się zestarzeje.
Buy the truth, and sell it not; also wisdom, and instruction, and understanding.
Kupuj prawdę, a nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, umiejętność i rozum.
Kupuj prawdę i nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, karność i rozum.
The father of the righteous shall greatly rejoice: and he that begetteth a wise child shall have joy of him.
Bardzo się raduje ojciec sprawiedliwego, a kto spłodził mądrego, weseli się z niego.
Ojciec sprawiedliwego będzie się wielce radował, a kto spłodzi mądrego, będzie się z niego cieszył.
Thy father and thy mother shall be glad, and she that bare thee shall rejoice.
Niech się tedy weseli ojciec twój, i matka twoja; i niech się rozraduje rodzicielka twoja.
Niech się weseli twój ojciec i matka i niech się raduje ta, która cię rodziła.
My son, give me thine heart, and let thine eyes observe my ways.
Synu mój! daj mi serce twoje, a oczy twoje niechaj strzegą dróg moich.
Synu mój, daj mi swoje serce, a niech twoje oczy strzegą moich dróg.
For a whore is a deep ditch; and a strange woman is a narrow pit.
Bo nierządnica jest dół głęboki, a cudza żona jest studnia ciasna.
Bo nierządnica jest głębokim dołem, a cudza kobieta jest ciasną studnią.
She also lieth in wait as for a prey, and increaseth the transgressors among men.
Ona też jako zbojca zasadzki czyni, a zuchwalców między ludźmi rozmnaża.
Ona też czyha jak zbój i pomnaża przewrotnych wśród ludzi.
Who hath woe? who hath sorrow? who hath contentions? who hath babbling? who hath wounds without cause? who hath redness of eyes?
Komu biada? Komu niestety? Komu zwady? Komu krzyk? Komu rany daremne? Komu zapalenie oczów?
U kogo biada? U kogo żal? U kogo kłótnie? U kogo szemranie? Kto ma rany bez powodu? Kto ma zaczerwienione oczy?
They that tarry long at the wine; they that go to seek mixed wine.
Tym, którzy siadają na winie; tym, którzy chodzą, szukając przyprawnego wina.
Ci, którzy przesiadują przy winie; ci, którzy idą szukać zmieszanego wina.
Look not thou upon the wine when it is red, when it giveth his colour in the cup, when it moveth itself aright.
Nie zapatruj się na wino, gdy się rumieni, i gdy wydaje w kubku łunę swoję, a prosto wyskakuje.
Nie patrz na wino, gdy się czerwieni; gdy wydaje łunę swą w kielichu, a samo się przesuwa.
At the last it biteth like a serpent, and stingeth like an adder.
Bo na koniec jako wąż ukąsi, a jako żmija uszczknie;
Na koniec ugryzie jak wąż i ukąsi jak żmija;
Thine eyes shall behold strange women, and thine heart shall utter perverse things.
Oczy twoje patrzyć będą na cudze żony, a serce twe będzie mówiło przewrotności;
Twoje oczy będą patrzeć na cudze kobiety, a twoje serce będzie mówiło rzeczy przewrotne;
Yea, thou shalt be as he that lieth down in the midst of the sea, or as he that lieth upon the top of a mast.
I będziesz jako ten, który leży w pośród morza, a jako ten, który śpi na wierzchu masztu;
I będziesz jak ten, który leży na środku morza, i jak ten, który śpi na szczycie masztu;
They have stricken me, shalt thou say, and I was not sick; they have beaten me, and I felt it not: when shall I awake? I will seek it yet again.
Rzeczesz:Ubito mię, a nie stękałem, potłuczono mię, a nie czułem. Gdy się ocucę, udam się zaś do tego.
Powiesz: Bili mnie, a nie bolało, uderzyli mnie, a nic nie czułem. Gdy się obudzę, znów go poszukam.