King James Version
Przypowieści Salomona 25
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
These are also proverbs of Solomon, which the men of Hezekiah king of Judah copied out.
Teć są przypowieści Salomonowe, które zebrali mężowie Ezechyjasza, króla Judzkiego.
To również są przysłowia Salomona, które przepisali mężowie Ezechiasza, króla Judy.
It is the glory of God to conceal a thing: but the honour of kings is to search out a matter.
Sława to Boża, taić sprawę; ale sława królów, wywiadywać się rzeczy.
Chwałą Boga jest sprawę taić, ale chwałą królów dociekać sprawy.
The heaven for height, and the earth for depth, and the heart of kings is unsearchable.
Wysokość niebios, i głębokość ziemi, i serce królów nie są doścignione.
Wysokość niebios i głębia ziemi, i serca królów są niezbadane.
Take away the dross from the silver, and there shall come forth a vessel for the finer.
Odejm zużelicę od srebra, a wynijdzie odlewającemu naczynie kosztowne.
Usuń żużel ze srebra, a wyjdzie naczynie dla złotnika.
Take away the wicked from before the king, and his throne shall be established in righteousness.
Odejm niezbożnika od oblicza królewskiego, a umocni się w sprawiedliwości stolica jego.
Usuń niegodziwego sprzed króla, a jego tron umocni się w sprawiedliwości.
Put not forth thyself in the presence of the king, and stand not in the place of great men:
Nie udawaj się za zacnego przed królem, a na miejscu wielmożnych nie stawaj;
Nie wywyższaj się przed królem i nie stawaj na miejscu wielkich;
For better it is that it be said unto thee, Come up hither; than that thou shouldest be put lower in the presence of the prince whom thine eyes have seen.
Bo lepiej jest, iż ci rzeką: Postąp sam: a niżeliby cię zniżyć miano przed księciem; co widują oczy twoje.
Bo lepiej, żeby ci powiedziano: Podejdź tu, niż żeby cię poniżono przed księciem, którego twoje oczy widziały.
Go not forth hastily to strive, lest thou know not what to do in the end thereof, when thy neighbour hath put thee to shame.
Nie pokwapiaj się do swaru, byś snać na ostatek nie wiedział, co masz czynić, gdyby cię zawstydził bliźni twój.
Nie spiesz się do kłótni, bo na końcu nie będziesz wiedział, co zrobić, gdy cię zawstydzi twój bliźni.
Debate thy cause with thy neighbour himself; and discover not a secret to another:
Prowadź do końca sprawę swoję z przyjacielem twoim, a tajemnicy drugiego nie objawiaj;
Załatw sprawę ze swoim bliźnim i nie zdradzaj tajemnicy drugiemu;
Lest he that heareth it put thee to shame, and thine infamy turn not away.
By cię snać nie zelżył ten, co cię słucha, a niesława twoja zostałaby na tobie.
By ten, który słucha, nie zawstydził cię, a twoja niesława nie przylgnęła do ciebie.
A word fitly spoken is like apples of gold in pictures of silver.
Jakie jest jabłko złote z wyrzezaniem srebrnem, takieć jest słowo do rzeczy powiedziane.
Odpowiednio wypowiedziane słowo jest jak złote jabłko w srebrnych rzeźbach.
As an earring of gold, and an ornament of fine gold, so is a wise reprover upon an obedient ear.
Ten, który mądrze napomina, jest u tego, co słucha, jako nausznica złota, i klejnot z szczerego złota.
Jak złoty kolczyk i klejnot ze szczerego złota tak jest dla uszu posłusznego ten, który mądrze strofuje.
As the cold of snow in the time of harvest, so is a faithful messenger to them that send him: for he refresheth the soul of his masters.
Jako zimno śnieżne czasu żniwa: tak poseł wierny tym, którzy go posyłają; bo dusze panów swych ochładza.
Czym chłód śniegu w czasie żniwa, tym wierny posłaniec dla tych, którzy go posyłają, bo pokrzepia dusze swych panów.
Whoso boasteth himself of a false gift is like clouds and wind without rain.
Człowiek, który się chlubi darem zmyślonym, jest jako wiatr i obłoki bez deszczu.
Człowiek, który się chlubi zmyślonym darem, jest jak chmury i wiatr bez deszczu.
By long forbearing is a prince persuaded, and a soft tongue breaketh the bone.
Książę cierpliwością bywa zmiękczony, a język łagodny kości łamie.
Cierpliwością można przekonać władcę, a łagodny język łamie kości.
Hast thou found honey? eat so much as is sufficient for thee, lest thou be filled therewith, and vomit it.
Znajdzieszli miód, jedzże, ileć potrzeba, by snać objadłszy się go nie zwrócił.
Czy znalazłeś miód? Zjedz tyle, ile trzeba, byś objadłszy się, nie zwrócił go.
Withdraw thy foot from thy neighbour's house; lest he be weary of thee, and so hate thee.
Powściągnij nogę twoję od domu bliźniego twego, by snać będąc ciebie syt, nie miał cię w nienawiści.
Oddal nogę od domu bliźniego, by nie miał cię dość i cię nie znienawidził.
A man that beareth false witness against his neighbour is a maul, and a sword, and a sharp arrow.
Każdy, kto mówi fałszywe świadectwo przeciw bliźniemu swemu, jest jako młot, i miecz, i strzała ostra.
Kto mówi fałszywe świadectwo przeciw swemu bliźniemu, jest młotem i mieczem, i ostrą strzałą.
Confidence in an unfaithful man in time of trouble is like a broken tooth, and a foot out of joint.
Ufność w człowieku przewrotnym jest w dzień ucisku jako ząb wyłamany i noga wywiniona.
Ufność w człowieka niewiernego w dniu ucisku jest jak złamany ząb i zwichnięta noga.
As he that taketh away a garment in cold weather, and as vinegar upon nitre, so is he that singeth songs to an heavy heart.
Jako ten, który zewłoczy odzienie czasu zimy, albo leje ocet na saletrę, taki jest ten, który śpiewa pieśni sercu smutnemu.
Jak ten, kto zabiera odzienie w czasie zimy i jak ocet na saletrze taki jest ten, kto śpiewa pieśni smutnemu sercu.
If thine enemy be hungry, give him bread to eat; and if he be thirsty, give him water to drink:
Jeźliżeby łaknął ten, co cię nienawidzi, nakarm go chlebem; a jeźliby pragnął, daj mu się napić wody;
Jeśli twój nieprzyjaciel jest głodny, nakarm go chlebem, a jeśli jest spragniony, napój go wodą;
For thou shalt heap coals of fire upon his head, and the LORD shall reward thee.
Bo węgle rozpalone zgromadzisz na głowę jego, a Pan ci nagrodzi.
Bo zgarniesz rozżarzone węgle na jego głowę, a PAN cię nagrodzi.
The north wind driveth away rain: so doth an angry countenance a backbiting tongue.
Jako wiatr północny deszcz przynosi: tak przynosi twarz gniewliwą język uszczypliwy.
Jak północny wiatr przepędza deszcz, tak gniewna twarz przepędza plotkarski język.
It is better to dwell in the corner of the housetop, than with a brawling woman and in a wide house.
Lepiej mieszkać w kącie pod dachem, niżeli z żoną swarliwą w domu przestronnym.
Lepiej mieszkać w kącie pod dachem niż z kłótliwą żoną w przestronnym domu.
As cold waters to a thirsty soul, so is good news from a far country.
Jako woda chłodna duszy pragnącej: tak wieść dobra z ziemi dalekiej.
Jak zimna woda dla pragnącej duszy, tak dobra wieść z dalekiej ziemi.
A righteous man falling down before the wicked is as a troubled fountain, and a corrupt spring.
Jako źródło nogami pomącone, albo zdrój zepsuty: tak sprawiedliwy, który upada przed niezbożnym.
Jak zmącone źródło i zepsuty zdrój, tak sprawiedliwy, który upada przed niegodziwym.
It is not good to eat much honey: so for men to search their own glory is not glory.
Jako jeść wiele miodu nie jest rzecz dobra: tak szukanie własnej sławy jest niesławne.
Niedobrze jest jeść za dużo miodu, a szukanie własnej chwały nie jest chwałą.
He that hath no rule over his own spirit is like a city that is broken down, and without walls.
Mąż, który nie ma mocy nad duchem swoim, jest jako miasto rozwalone bez muru.
Człowiek, który nie panuje nad swoim duchem, jest jak miasto zburzone i bez muru.