Nowa Biblia Gdańska
Księga Koheleta 7
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Lepsze jest dobre imię niż cenny olejek, a dzień śmierci niż dzień narodzenia.
Lepsze jest imię dobre, niżeli maść wyborna; a dzień śmierci, niż dzień narodzenia.
A good name is better than precious ointment; and the day of death than the day of one's birth.
Lepiej pójść do domu żałoby, niż pójść do domu uczty; gdyż tam widać koniec wszystkich ludzi, zatem żywy bierze to sobie do serca.
Lepiej iść do domu żałoby, niż iść do domu biesiady, przeto, iż tam widzimy koniec każdego człowieka, a żyjący składa to do serca swego.
It is better to go to the house of mourning, than to go to the house of feasting: for that is the end of all men; and the living will lay it to his heart.
Lepsza zgryzota niż śmiech, bowiem w bólu oblicza szlachetnieje serce.
Lepszy jest smutek, niżeli śmiech; bo przez smutek twarzy naprawia się serce.
Sorrow is better than laughter: for by the sadness of the countenance the heart is made better.
Serce mądrych jest w domu żałoby, a serce głupich w domu wesela.
Serce mądrych w domu żałoby; ale serce głupich w domu wesela.
The heart of the wise is in the house of mourning; but the heart of fools is in the house of mirth.
Lepiej słuchać przygany mędrca, niż przysłuchiwać się śpiewowi głupców.
Lepiej jest słuchać gromienia mądrego, niżeli słuchać pieśni głupich.
It is better to hear the rebuke of the wise, than for a man to hear the song of fools.
Bo śmiech głupca jest taki, jak trzeszczenie cierni pod garnkiem; więc to także jest marność.
Bo jaki jest trzask ciernia pod garncem, tak jest śmiech głupiego; i toć jest marność.
For as the crackling of thorns under a pot, so is the laughter of the fool: this also is vanity.
Zdzierstwo ogłupia mądrego, a serce psuje przekupstwo.
Zaiste ucisk przywodzi mądrego do szaleństwa, a dar zaślepia serce.
Surely oppression maketh a wise man mad; and a gift destroyeth the heart.
Lepszy koniec rzeczy niż jej początek; lepszy cierpliwy niż wyniosły.
Lepsze jest dokończenie rzeczy, niżeli początek jej; lepszy jest człowiek cierpliwego ducha, niż ducha wyniosłego.
Better is the end of a thing than the beginning thereof: and the patient in spirit is better than the proud in spirit.
W swoim duchu nie rwij się do gniewu, gdyż gniew mieści się w łonie głupców.
Nie bądź porywczy w duchu twym do gniewu; bo gniew w zanadrzyu głupich odpoczywa.
Be not hasty in thy spirit to be angry: for anger resteth in the bosom of fools.
Nie mów: Co to się stało, że dni dawniejsze były lepsze niż obecne? Bo nie z mądrości o to pytasz.
Nie mów: Cóż to jest, że dni pierwsze lepsze były, niż teraźniejsze? Bobyś się o tem nie mądrze pytał.
Say not thou, What is the cause that the former days were better than these? for thou dost not enquire wisely concerning this.
Mądrość jest równie dobrą jak majętność; jest ona zaletą dla tych, którzy widzą słońce.
Dobra jest mądrość przy majętności,i jest pożteczna tym, którzy widzą słońce.
Wisdom is good with an inheritance: and by it there is profit to them that see the sun.
Gdyż mądrość użycza cienia oraz pieniądz użycza cienia; mądrość dla tego, który ją posiada jest zaletą poznania i prowadzi do zachowania życia.
Albowiem pod cieniem mądrości, i pod cieniem srebra odpoczywa człowiek, a wszakże przedniejsza jest umiejętność mądrości; bo przynosi żywot tym, którzy ją mają.
For wisdom is a defence, and money is a defence: but the excellency of knowledge is, that wisdom giveth life to them that have it.
Przypatruj się Bożemu dziełu; kto zdoła wyprostować co On skrzywił?
Przypatrz się sprawie Bożej; bo któż może wyprostować, co on skrzywi?
Consider the work of God: for who can make that straight, which he hath made crooked?
W dzień szczęśliwy zażywaj szczęścia, a w dzień niedoli uważaj, że i ten stworzył Bóg w przeciwstawieniu do tamtego. A dlatego, aby człowiek niczego się nie dowiedział, co po nim będzie.
W dzień dobry zażywaj dobra, w dzień zły miej się na pieczy: boć ten uczynił Bóg przeciwko owemu, dlatego, aby nie doszedł człowiek tego, co nastanie po nim.
In the day of prosperity be joyful, but in the day of adversity consider: God also hath set the one over against the other, to the end that man should find nothing after him.
To wszystko widziałem w dniach mojej znikomości. Niejeden sprawiedliwy znika ze swoją sprawiedliwością a niejeden niegodziwiec długo żyje pośród swojej niecności.
Tom wszystko widział za dni marności mojej: Bywa sprawiedliwy, który ginie z sprawiedliwością swoją; także bywa niezbożnik, który długo żyje we złości swojej.
All things have I seen in the days of my vanity: there is a just man that perisheth in his righteousness, and there is a wicked man that prolongeth his life in his wickedness.
Nie bądź zbyt sprawiedliwym oraz zanadto nie mędrkuj; czemu się miałbyś zmarnować?
Nie bądź nazbyt sprawiedliwym, ani nazbyt mądrym; przeczżebyś miał do zguby przychodzić?
Be not righteous over much; neither make thyself over wise: why shouldest thou destroy thyself ?
Nie bądź zbyt niepobożnym, ani zbyt głupim; czemu miałbyś umrzeć przed swoim czasem?
Nie bądź nader niepobożnym, ani nazbyt głupim; przeczżebyś miał umrzeć przed czasem swoim?
Be not over much wicked, neither be thou foolish: why shouldest thou die before thy time?
Dobrze jest, abyś się tego trzymał, a od tamtego nie puszczał twojej ręki; bo kto się obawia Boga unika tego wszystkiego.
Dobra jest, abyś się owego trzymał, a tego się nie puszczał; kto się boi Boga, uchodzi tego wszystkiego.
It is good that thou shouldest take hold of this; yea, also from this withdraw not thine hand: for he that feareth God shall come forth of them all.
Mądrość daje mądremu więcej obrony, niż dziesięciu mocarzy, którzy są w mieście.
Mądrość umacnia mądrego więcej, niżeli dziesięć książąt, którzy są w mieście.
Wisdom strengtheneth the wise more than ten mighty men which are in the city.
Zaiste, nie ma na ziemi sprawiedliwego człowieka, który by stale czynił dobrze i nie grzeszył.
Zaiste niemasz człowieka sprawiedliwego na ziemi, któryby czynił dobrze, a nie grzeszył.
For there is not a just man upon earth, that doeth good, and sinneth not.
Nie zwracaj twojej uwagi na wszystkie słowa, które powtarzają ludzie, byś nie słyszał kiedy ci złorzeczy twój sługa.
Nie do wszystkich też słów, które mówią ludzie przykładaj serca twego; i niech cię to nie obchodzi, choćciby i sługa twój złorzeczył.
Also take no heed unto all words that are spoken; lest thou hear thy servant curse thee:
Gdyż niejednokrotnie się zdarzało co wiadomo twojemu sercu że i ty złorzeczyłeś innym.
Boć wie serce twoje, żeś i ty częstokroć drugim złorzeczył.
For oftentimes also thine own heart knoweth that thou thyself likewise hast cursed others.
Wszystko to doświadczyłem mądrością, więc powiedziałem sobie: Chcę osiągać mądrość ale pozostała ode mnie daleką.
Wszystkiegom tego doświadczył mądrością, i rzekłem: Będę mądrym; aleć się mądrość oddaliła odemnie.
All this have I proved by wisdom: I said, I will be wise; but it was far from me.
Dalekim jest, co dalekim było, oraz głębokim, tak, głębokim. Kto to zbada?
A co dalekiego, i co bardzo głębokiego jest, któż to znajdzie?
That which is far off, and exceeding deep, who can find it out?
Zwróciłem się moim sercem, aby poznać, zbadać i poszukać mądrości oraz wyniku wszystkiego; lecz tylko po to, aby poznać, że niegodziwość jest głupotą, a głupota szałem.
Wszystkom ja przeszedł myślą swoją, abym poznał i wybadał się, i wynalazł mądrość i rozum, a żebym poznał niezbożność, głupstwo, i błąd, i szaleństwo.
I applied mine heart to know, and to search, and to seek out wisdom, and the reason of things, and to know the wickedness of folly, even of foolishness and madness:
Znalazłem też kobietę bardziej gorzką niż śmierć; jest ona podobna do potrzasku, jej serce do sieci, a jej ręce do kajdan. Kogo sobie Bóg upodobał tego od niej ocala, ale grzesznik bywa przez nią pojmany.
I znalazłem rzecz gorzciejszą nad śmierć, to jest, taką niewiastę, której serce jest jako sieci i sidło, a ręce jej jako pęta. Kto się Bogu podoba, wolny będzie od niej; ale grzesznik będzie od niej pojmany.
And I find more bitter than death the woman, whose heart is snares and nets, and her hands as bands: whoso pleaseth God shall escape from her; but the sinner shall be taken by her.
Oto co znalazłem mówi Kohelet łącząc jedno z drugim, aby dojść do wyniku.
Otom to znalazł, (mówi kaznodzieja,) stosując jedno z drugiem, abym doszedł umiejętności.
Behold, this have I found, saith the preacher, counting one by one, to find out the account:
Czego wciąż szukałem, tego nie znalazłem. Znalazłem jednego człowieka wśród tysiąca, lecz kobiety między tymi wszystkimi nie znalazłem.
Czego zaś nad to szukała dusza moja, tedym nie znalazł. Męża jednego z tysiąca znalazłem; alem niewiasty między temi wszystkiemi nie znalazł.
Which yet my soul seeketh, but I find not: one man among a thousand have I found; but a woman among all those have I not found.
Uważaj do tego jedynie doszedłem że Bóg stworzył człowieka prostym, ale oni szukają różnych pomysłów.
To tylko obacz, com znalazł, że stworzył Bóg człowieka dobrego; ale oni udali się za rozmaitemi myślami. Któż może z mądrym porównać? a kto może wyłożyć każdą rzecz?
Lo, this only have I found, that God hath made man upright; but they have sought out many inventions.