Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 17
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Lepszy suchy kęs, a przy nim spokój; niż dom pełen mięsa i kłótnie.
Lepszy jest kęs suchego chleba a w pokoju, niżeli pełen dom nabitego bydła ze swarem.
Better is a dry morsel, and quietness therewith, than an house full of sacrifices with strife.
Rozumny sługa zapanuje nad gnuśnym synem i weźmie udział w dziedzictwie pośród braci.
Sługa roztropny będzie panował nad synem, który jest ku hańbie; a między braćmi będzie dzielił dziedzictwo.
A wise servant shall have rule over a son that causeth shame, and shall have part of the inheritance among the brethren.
Tygiel dla srebra, piec dla złota; lecz serca próbuje WIEKUISTY.
Tygiel srebra a piec złota doświadcza; ale Pan serc dośwadcza.
The fining pot is for silver, and the furnace for gold: but the LORD trieth the hearts.
Niecny zważa na nieprawe usta; kłamca przysłuchuje się złowieszczej mowie.
Zły pilnuje warg złośliwych, a kłamca słucha języka przewrotnego.
A wicked doer giveth heed to false lips; and a liar giveth ear to a naughty tongue.
Kto urąga ubogiemu – bluźni jego Stwórcy; kto cieszy się z nieszczęścia – nie ujdzie bezkarnie.
Kto się naśmiewa z ubogiego, uwłacza stworzycielowi jego; a kto się raduje z upadku czyjego, nie ujdzie pomsty.
Whoso mocketh the poor reproacheth his Maker: and he that is glad at calamities shall not be unpunished.
Koroną starców są wnuki, a ozdobą dzieci ich rodzice.
Korona starców są synowie synów ich, a ozdoba synów są ojcowie ich.
Children's children are the crown of old men; and the glory of children are their fathers.
Nikczemnemu nie przystoi szczytna mowa; o ileż mniej mowa kłamliwa zacnemu.
Nie przystoi mowa poważna głupiemu, dopieroż księciu usta kłamliwe.
Excellent speech becometh not a fool: much less do lying lips a prince.
Wdzięcznym kamieniem jest łapówka w oczach tego, kto ją odbiera; gdzie się z nią zwrócisz – znajdziesz powodzenie.
Jako kamień drogi, tak bywa dar wdzięczny temu, który go bierze; do czegokolwiek zmierzy, zdarzy mu się.
A gift is as a precious stone in the eyes of him that hath it: whithersoever it turneth, it prospereth.
Kto osłabia uchybienie – szuka miłości; a kto wznawia sprawę – rozłącza przyjaciół.
Kto pokrywa przestępstwo, szuka łaski; ale kto wznawia rzeczy, rozłącza przyjaciół.
He that covereth a transgression seeketh love; but he that repeateth a matter separateth very friends.
Nagana głębiej wnika u rozumnego, niż sto plag u kpiarza.
Więcej waży gromienie u roztropnego, niżeli sto plag u głupiego.
A reproof entereth more into a wise man than an hundred stripes into a fool.
Wichrzyciel tylko szuka nieszczęścia; lecz będzie posłany przeciw niemu okrutny wysłannik.
Uporny tylko złego szuka, dla tego poseł okrutny będzie nań zesłany.
An evil man seeketh only rebellion: therefore a cruel messenger shall be sent against him.
Lepiej człowiekowi spotkać niedźwiedzicę, która jest pozbawiona szczeniąt – niż głupca w jego głupocie.
Lepiej jest człowiekowi spotkać się z niedźwiedzicą osierociałą, niżeli z głupim w głupstwie jego.
Let a bear robbed of her whelps meet a man, rather than a fool in his folly.
Kto dobro odpłaca złem – z tego domu zło nie odejdzie.
Kto oddaje złem za dobre, nie wynijdzie złe z domu jego.
Whoso rewardeth evil for good, evil shall not depart from his house.
Kiedy wszczyna się kłótnia, to jakby ktoś rozpętał fale; więc zaniechaj jej zanim wybuchnie zwada.
Kto zaczyna zwadę, jest jako ten, co przekopuje wodę; przetoż niż się zwada rozsili, zaniechaj go.
The beginning of strife is as when one letteth out water: therefore leave off contention, before it be meddled with.
Uniewinniający złoczyńcę, albo potępiający sprawiedliwego – obydwaj są ohydą dla WIEKUISTEGO.
Kto usprawiedliwia niezbożnego, a winnym czyni sprawiedliwego, oba jednako są obrzydliwością Panu.
He that justifieth the wicked, and he that condemneth the just, even they both are abomination to the LORD.
Co po pieniądzach w ręku głupca? Czy są do kupna mądrości? Nie wystarcza mu do tego rozumu.
Cóż po dostatku w ręku głupiego, ponieważ do nabycia mądrości rozumu nie ma?
Wherefore is there a price in the hand of a fool to get wisdom, seeing he hath no heart to it?
Prawdziwy przyjaciel miłuje w każdy czas i jak brat stawia się on w nieszczęściu.
Wszelkiego czasu miłuje przyjaciel, a w ucisku stawia się jako brat.
A friend loveth at all times, and a brother is born for adversity.
Ten, kto poręcza – jest bezmyślnym człowiekiem, bo daje rękojmię za drugiego.
Człowiek głupi daje rękę, czyniąc rękojemstwo przed twarzą przyjaciela swego.
A man void of understanding striketh hands, and becometh surety in the presence of his friend.
Kto miłuje kłótnię – miłuje występek; a kto podwyższa swe drzwi – szuka ruiny.
Kto miłuje zwadę, miłuje grzech; a kto wynosi usta swe, szuka upadku.
He loveth transgression that loveth strife: and he that exalteth his gate seeketh destruction.
Przewrotne serce nie znajdzie szczęścia; a kto zmienia swój język – popadnie w niedolę.
Przewrotny w sercu nie znajduje dobrego; a kto jest przewrotnego języka, wpadnie we złe.
He that hath a froward heart findeth no good: and he that hath a perverse tongue falleth into mischief.
Kto spłodził głupca – spłodził go na swoje utrapienie; ojciec nikczemnika nie będzie się cieszył.
Kto spłodził głupiego, na smutek swój spłodził go, ani się rozweseli ojciec niemądrego.
He that begetteth a fool doeth it to his sorrow: and the father of a fool hath no joy.
Rozradowane serce przyspiesza uzdrowienie; a duch zgnębiony wysusza kości.
Serce wesołe oczerstwia jako lekarstwo; ale duch sfrasowany wysusza kości.
A merry heart doeth good like a medicine: but a broken spirit drieth the bones.
Niegodziwy bierze z zanadrza łapówkę, by skrzywić ścieżki prawa.
Niezbożny potajemnie dar bierze, aby podwrócił ścieszki sądu.
A wicked man taketh a gift out of the bosom to pervert the ways of judgment.
Rozumny ma mądrość przed sobą; a oczy głupca przebywają na krańcu ziemi.
Na twarzy roztropnego znać mądrość; ale oczy głupiego aż na kraju ziemi.
Wisdom is before him that hath understanding; but the eyes of a fool are in the ends of the earth.
Strapieniem dla ojca jest głupi syn i gorzką troską dla swojej rodzicielki.
Syn głupi żałością jest ojcu swemu, a gorzkością rodzicielce swojej.
A foolish son is a grief to his father, and bitterness to her that bare him.
Karać grzywną sprawiedliwego to jest niedobra sprawa; a bić szlachetnych – to urąga wszelkiej słuszności.
Zaiste nie dobra, winować sprawiedliwego, albo żeby przełożeni kogo dla cnoty bić mieli.
Also to punish the just is not good, nor to strike princes for equity.
Kto w swoich słowach jest powściągliwy – zna rozum; a kto zachowuje zimną krew – jest roztropnym człowiekiem.
Kto zawściąga mowy swe, jest umiejętnym; drogiego ducha jest mąż rozumny.
He that hath knowledge spareth his words: and a man of understanding is of an excellent spirit.
I głupi kiedy milczy, gdy wobec rozumnego zamyka swoje usta, może uchodzić za mędrca.
Gdy głupi milczy, za mądrego poczytany bywa; a który zatula wargi swoje, za rozumnego.
Even a fool, when he holdeth his peace, is counted wise: and he that shutteth his lips is esteemed a man of understanding.