Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 17
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Lepszy suchy kęs, a przy nim spokój; niż dom pełen mięsa i kłótnie.
Lepszy jest kęs suchego chleba a w pokoju, niżeli pełen dom nabitego bydła ze swarem.
Rozumny sługa zapanuje nad gnuśnym synem i weźmie udział w dziedzictwie pośród braci.
Sługa roztropny będzie panował nad synem, który jest ku hańbie; a między braćmi będzie dzielił dziedzictwo.
Tygiel dla srebra, piec dla złota; lecz serca próbuje WIEKUISTY.
Tygiel srebra a piec złota doświadcza; ale Pan serc dośwadcza.
Niecny zważa na nieprawe usta; kłamca przysłuchuje się złowieszczej mowie.
Zły pilnuje warg złośliwych, a kłamca słucha języka przewrotnego.
Kto urąga ubogiemu – bluźni jego Stwórcy; kto cieszy się z nieszczęścia – nie ujdzie bezkarnie.
Kto się naśmiewa z ubogiego, uwłacza stworzycielowi jego; a kto się raduje z upadku czyjego, nie ujdzie pomsty.
Koroną starców są wnuki, a ozdobą dzieci ich rodzice.
Korona starców są synowie synów ich, a ozdoba synów są ojcowie ich.
Nikczemnemu nie przystoi szczytna mowa; o ileż mniej mowa kłamliwa zacnemu.
Nie przystoi mowa poważna głupiemu, dopieroż księciu usta kłamliwe.
Wdzięcznym kamieniem jest łapówka w oczach tego, kto ją odbiera; gdzie się z nią zwrócisz – znajdziesz powodzenie.
Jako kamień drogi, tak bywa dar wdzięczny temu, który go bierze; do czegokolwiek zmierzy, zdarzy mu się.
Kto osłabia uchybienie – szuka miłości; a kto wznawia sprawę – rozłącza przyjaciół.
Kto pokrywa przestępstwo, szuka łaski; ale kto wznawia rzeczy, rozłącza przyjaciół.
Nagana głębiej wnika u rozumnego, niż sto plag u kpiarza.
Więcej waży gromienie u roztropnego, niżeli sto plag u głupiego.
Wichrzyciel tylko szuka nieszczęścia; lecz będzie posłany przeciw niemu okrutny wysłannik.
Uporny tylko złego szuka, dla tego poseł okrutny będzie nań zesłany.
Lepiej człowiekowi spotkać niedźwiedzicę, która jest pozbawiona szczeniąt – niż głupca w jego głupocie.
Lepiej jest człowiekowi spotkać się z niedźwiedzicą osierociałą, niżeli z głupim w głupstwie jego.
Kto dobro odpłaca złem – z tego domu zło nie odejdzie.
Kto oddaje złem za dobre, nie wynijdzie złe z domu jego.
Kiedy wszczyna się kłótnia, to jakby ktoś rozpętał fale; więc zaniechaj jej zanim wybuchnie zwada.
Kto zaczyna zwadę, jest jako ten, co przekopuje wodę; przetoż niż się zwada rozsili, zaniechaj go.
Uniewinniający złoczyńcę, albo potępiający sprawiedliwego – obydwaj są ohydą dla WIEKUISTEGO.
Kto usprawiedliwia niezbożnego, a winnym czyni sprawiedliwego, oba jednako są obrzydliwością Panu.
Co po pieniądzach w ręku głupca? Czy są do kupna mądrości? Nie wystarcza mu do tego rozumu.
Cóż po dostatku w ręku głupiego, ponieważ do nabycia mądrości rozumu nie ma?
Prawdziwy przyjaciel miłuje w każdy czas i jak brat stawia się on w nieszczęściu.
Wszelkiego czasu miłuje przyjaciel, a w ucisku stawia się jako brat.
Ten, kto poręcza – jest bezmyślnym człowiekiem, bo daje rękojmię za drugiego.
Człowiek głupi daje rękę, czyniąc rękojemstwo przed twarzą przyjaciela swego.
Kto miłuje kłótnię – miłuje występek; a kto podwyższa swe drzwi – szuka ruiny.
Kto miłuje zwadę, miłuje grzech; a kto wynosi usta swe, szuka upadku.
Przewrotne serce nie znajdzie szczęścia; a kto zmienia swój język – popadnie w niedolę.
Przewrotny w sercu nie znajduje dobrego; a kto jest przewrotnego języka, wpadnie we złe.
Kto spłodził głupca – spłodził go na swoje utrapienie; ojciec nikczemnika nie będzie się cieszył.
Kto spłodził głupiego, na smutek swój spłodził go, ani się rozweseli ojciec niemądrego.
Rozradowane serce przyspiesza uzdrowienie; a duch zgnębiony wysusza kości.
Serce wesołe oczerstwia jako lekarstwo; ale duch sfrasowany wysusza kości.
Niegodziwy bierze z zanadrza łapówkę, by skrzywić ścieżki prawa.
Niezbożny potajemnie dar bierze, aby podwrócił ścieszki sądu.
Rozumny ma mądrość przed sobą; a oczy głupca przebywają na krańcu ziemi.
Na twarzy roztropnego znać mądrość; ale oczy głupiego aż na kraju ziemi.
Strapieniem dla ojca jest głupi syn i gorzką troską dla swojej rodzicielki.
Syn głupi żałością jest ojcu swemu, a gorzkością rodzicielce swojej.
Karać grzywną sprawiedliwego to jest niedobra sprawa; a bić szlachetnych – to urąga wszelkiej słuszności.
Zaiste nie dobra, winować sprawiedliwego, albo żeby przełożeni kogo dla cnoty bić mieli.
Kto w swoich słowach jest powściągliwy – zna rozum; a kto zachowuje zimną krew – jest roztropnym człowiekiem.
Kto zawściąga mowy swe, jest umiejętnym; drogiego ducha jest mąż rozumny.
I głupi kiedy milczy, gdy wobec rozumnego zamyka swoje usta, może uchodzić za mędrca.
Gdy głupi milczy, za mądrego poczytany bywa; a który zatula wargi swoje, za rozumnego.