Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 20
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Wino czyni szydercą, ostry napój – zgiełkliwym; nikt nie jest mądrym, kto się nim odurza.
Wino czyni pośmiewcę, a napój mocny zwajcę; przetoż każdy, co się w nim kocha, nie bywa mądrym.
Wine is a mocker, strong drink is raging: and whosoever is deceived thereby is not wise.
Wino jest szydercą, mocny trunek wrzaskliwy, a każdy, kto zostaje zwiedziony przez nie, jest niemądry.
Niczym ryk lwa jest uniesienie króla; kto go jątrzy – zawinia przeciw sobie.
Strach królewski jest jako, ryk lwięcia; kto go rozgniewa, grzeszy przeciwko duszy swojej.
The fear of a king is as the roaring of a lion: whoso provoketh him to anger sinneth against his own soul.
Strach, który budzi król, jest jak ryk lwa; kto go rozgniewa, grzeszy przeciwko swojej duszy.
Jest zaszczytem dla męża, gdy stroni od kłótni, bo każdy głupiec je wszczyna.
Uczciwa rzecz każdemu, poprzestać zwady; ale głupim jest, co się w nią wdaje.
It is an honour for a man to cease from strife: but every fool will be meddling.
Zaprzestać sporu jest zaszczytem dla człowieka, ale każdy głupiec się w niego wdaje.
Leniwy nie orze z powodu zimna; lecz nic nie znajdzie, kiedy będzie szukał w trakcie żniwa.
Dla zimna leniwy nie orze; przetoż żebrać będzie we żniwa, ale nic nie otrzyma.
The sluggard will not plow by reason of the cold; therefore shall he beg in harvest, and have nothing.
Leniwy nie orze z powodu zimna; dlatego będzie żebrać we żniwa, ale nic nie otrzyma.
Zamiar spoczywa w ludzkim sercu niby głęboka woda; lecz mąż rozumny umie go wydobyć na wierzch.
Rada w sercu męża jest jako woda głęboka: jednak mąż rozumny naczerpnie jej.
Counsel in the heart of man is like deep water; but a man of understanding will draw it out.
Rada w sercu człowieka jest jak głęboka woda, lecz człowiek roztropny zaczerpnie jej.
Prawie każdy człowiek natrafia na człowieka mu życzliwego; ale wiernego przyjaciela – któż takiego znajdzie?
Większa część ludzi przechwala się uczynnością swoją; ale w samej rzeczy, któż takiego znajdzie?
Most men will proclaim every one his own goodness: but a faithful man who can find?
Większość ludzi przechwala się swoją dobrocią, ale wiernego człowieka któż znajdzie?
Gdy sprawiedliwy chodzi w swej nieskazitelności – szczęśliwe są po nim jego dzieci.
Sprawiedliwy chodzi w uprzejmości swojej; błogosławieni synowie jego po nim.
The just man walketh in his integrity: his children are blessed after him.
Sprawiedliwy postępuje uczciwie, błogosławione są po nim jego dzieci.
Kiedy król zasiada na tronie sprawiedliwości – rozwiewa swymi oczyma każdą niecność.
Król siedząc na stolicy sądowej rozgania oczyma swemi wszystko złe.
A king that sitteth in the throne of judgment scattereth away all evil with his eyes.
Król siedzący na swoim sędziowskim tronie rozprasza swoimi oczami wszelkie zło.
Kto może powiedzieć: Zdjąłem z mojego serca zmazę, jestem czysty od moich grzechów.
Któż rzecze: Oczyściłem serce moje? czystym jest od grzechu mego?
Who can say, I have made my heart clean, I am pure from my sin?
Któż może powiedzieć: Oczyściłem swoje serce, jestem czysty od swego grzechu?
Dwojaka waga i dwojaka miara – obie są ohydą dla WIEKUISTEGO.
Dwojaki gwicht i dwojaka miara, to oboje obrzydliwością jest Panu.
Divers weights, and divers measures, both of them are alike abomination to the LORD.
Dwojakie odważniki i dwojaka miara obydwa budzą odrazę w PANU.
Już chłopiec daje się poznać w swych postępkach; czy jego działalność będzie czystą i prawą.
Po zabawach swych poznane bywa i dziecię, jeźli czysty i prawy uczynek jego.
Even a child is known by his doings, whether his work be pure, and whether it be right.
Nawet dziecko poznaje się po uczynkach, czy jego czyn jest czysty i prawy.
Ucho, które słyszy i oko, które widzi – oba utworzył WIEKUISTY.
Ucho, które słyszy, i oko, które widzi, Pan to oboje uczynił.
The hearing ear, and the seeing eye, the LORD hath made even both of them.
Ucho, które słyszy, i oko, które widzi, oba uczynił PAN.
Nie kochaj się w spaniu, byś nie zubożał; trzymaj swe oczy otwarte, a nasycisz się chlebem.
Nie kochaj się w spaniu, byś snać nie zubożał, otwórz oczy swoje, a nasycisz się chlebem.
Love not sleep, lest thou come to poverty; open thine eyes, and thou shalt be satisfied with bread.
Nie kochaj spania, byś nie zubożał; otwórz oczy, a nasycisz się chlebem.
Liche to, liche! – mówi kupujący; ale gdy odchodzi, chwali się zakupem.
Złe to, złe to, mówi ten, co kupuje, a odszedłszy, ali się chlubi.
It is naught, it is naught, saith the buyer: but when he is gone his way, then he boasteth.
To liche, to liche, mówi kupujący, ale chwali się, gdy odchodzi.
Jest mnóstwo złota i korali; lecz najcenniejszym klejnotem są rozumne usta.
Wargi umiejętne są jako złoto i obfitość pereł, i kosztowne klejnoty.
There is gold, and a multitude of rubies: but the lips of knowledge are a precious jewel.
Istnieje złoto i obfitość pereł, ale wargi rozumne są kosztownym klejnotem.
Zabierz mu jego szatę, bo za obcego zaręczył; zabierz mu ją w zastaw za tą cudzą sprawę.
Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego.
Take his garment that is surety for a stranger: and take a pledge of him for a strange woman.
Zabierz szatę tego, który ręczył za obcego, a od tego, który ręczył za cudzą kobietę, zabierz zastaw.
Słodkim jest dla człowieka chleb obłudy; lecz w następstwie jego usta napełniają się żwirem.
Smaczny jest drugiemu chleb kłamstwa; ale potem piaskiem napełnione będą usta jego.
Bread of deceit is sweet to a man; but afterwards his mouth shall be filled with gravel.
Chleb oszustwa smakuje człowiekowi, ale potem jego usta będą napełnione piaskiem.
Plany utwierdzają się przez wspólną radę; prowadź wojnę tylko rozważnymi sposobami.
Myśli radami utwierdzaj, a wojnę prowadź opatrznie.
Every purpose is established by counsel: and with good advice make war.
Zamysły są utwierdzone dzięki radzie, a wojnę prowadź z rozwagą.
Kto zdradza tajemnice – krąży jako oszczerca; dlatego nie zadawaj się z takim, co tak otwiera swe usta.
Kto objawia tajemnicę, zdradliwie się obchodzi; przetoż z tymy, którzy pochlebiają wargami swemi, nie miej towarzystwa.
He that goeth about as a talebearer revealeth secrets: therefore meddle not with him that flattereth with his lips.
Plotkarz zdradza tajemnice; dlatego nie zadawaj się z tym, który pochlebia wargami.
Kto złorzeczy ojcu, lub swojej matce – tego światło zgaśnie pośród ponurej ciemności.
Kto złorzeczy ojcu swemu albo matce swojej, zgaśnie pochodnia jego w gęstych ciemnościach.
Whoso curseth his father or his mother, his lamp shall be put out in obscure darkness.
Kto złorzeczy swemu ojcu albo matce, tego pochodnia zgaśnie w gęstych ciemnościach.
Spuścizna zdobyta z początku szybko – nie będzie błogosławiona na końcu.
Dziedzictwu prędko z początku nabytemu naostatek błogosławić nie będą.
An inheritance may be gotten hastily at the beginning; but the end thereof shall not be blessed.
Dziedzictwo prędko nabyte na początku nie będzie błogosławione na końcu.
Nie mów: Odpłacę złem! Ufaj WIEKUISTEMU, a ci dopomoże.
Nie mów: Oddam złem. Oczekuj na Pana, a wybawi cię.
Say not thou, I will recompense evil; but wait on the LORD, and he shall save thee.
Nie mów: Odpłacę złem. Czekaj na PANA, a wybawi cię.
Ohydą dla WIEKUISTEGO jest dwojaka waga i fałszywe szale – niedobra to rzecz.
Obrzydliwością Panu dwojaki gwicht, a szale fałszywe nie podobają mu się.
Divers weights are an abomination unto the LORD; and a false balance is not good.
Dwojakie odważniki budzą odrazę w PANU, a fałszywa waga nie jest dobra.
Ludzkie kroki kierowane są przez WIEKUISTEGO; jakże człowiek mógłby zrozumieć swoją drogę?
Od Pana bywają sprawowane drogi męża; ale człowiek jakoż zrozumie drogę jego?
Man's goings are of the LORD; how can a man then understand his own way?
Od PANA pochodzą drogi człowieka; jakże może człowiek zrozumieć własną drogę?
Zasadzką jest dla człowieka, gdy bez namysłu woła: Poświęcone! A dopiero potem rozważa śluby.
Pożreć rzecz poświęconą, jest człowiekowi sidłem; a poślubiwszy co, tego zaś szukać, jakoby tego ujść.
It is a snare to the man who devoureth that which is holy, and after vows to make enquiry.
Sidłem dla człowieka jest pożreć to, co święte, i zastanowić się dopiero po złożeniu ślubów.
Mądry król oddziela niegodziwych, a następnie puszcza po nich koło młockarni.
Król mądry rozprasza niezbożnych, i przywodzi na nich pomstę.
A wise king scattereth the wicked, and bringeth the wheel over them.
Mądry król rozprasza niegodziwych i wywiera na nich zemstę.
Dusza człowieka jest światłem WIEKUISTEGO; ono przenika wszystkie tajniki wnętrza.
Dusza ludzka jest pochodnią Pańską, która doświadcza wszystkich skrytości wnętrznych.
The spirit of man is the candle of the LORD, searching all the inward parts of the belly.
Duch człowieka jest pochodnią PANA, która bada wszystkie skrytości wnętrza.
Króla strzeże miłosierdzie i prawda; on wspiera miłosierdziem swój tron.
Miłosierdzie i prawda króla strzegą, a stolica jego miłosierdziem wsparta bywa.
Mercy and truth preserve the king: and his throne is upholden by mercy.
Miłosierdzie i prawda strzegą króla, a jego tron oparty jest na miłosierdziu.
Ozdobą młodzieńców jest ich siła, a strojem starców siwy włos.
Ozdoba młodzieńców jest siła ich, a sędziwość poczciwością starców.
The glory of young men is their strength: and the beauty of old men is the grey head.
Chlubą młodzieńców jest ich siła, a ozdobą starców sędziwość.
Wrzynające się pręgi leczą zło cięgi wnikające do tajników wnętrza.
Złemu są lekarstwem siności ran, i razy przenikające do wnętrzności żywota jego.
The blueness of a wound cleanseth away evil: so do stripes the inward parts of the belly.
Siność ran oczyszcza zło, a razy głębię wnętrza.