Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 22
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Imię jest cenniejsze od wielkiego bogactwa; miła przychylność od srebra i złota.
Lepsze jest dobre imię, niż bogactwa wielkie; a przyjaźń lepsza, niż srebro i złoto.
A GOOD name is rather to be chosen than great riches, and loving favour rather than silver and gold.
Cenniejsze jest dobre imię niż wielkie bogactwa, a przychylność lepsza niż srebro i złoto.
Biedny i bogaty wzajemnie się stykają; Stwórcą ich obydwu jest WIEKUISTY.
Bogaty i ubogi spotkali się z sobą; ale Pan jest obydwóch stworzycielem.
The rich and poor meet together: the LORD is the maker of them all.
Bogaty i ubogi spotykają się, PAN jest stwórcą obydwu.
Mądry przewiduje nieszczęście i się chroni; głupcy się zapędzają i muszą ponieść szkodę.
Ostrożny widząc złe ukrywa się; ale prostacy wprost idąc wpadają w szkodę.
A prudent man foreseeth the evil, and hideth himself: but the simple pass on, and are punished.
Roztropny dostrzega zło i ukrywa się, ale prości idą dalej i ponoszą karę.
Bogactwo, cześć i życie idzie za pokorą i bogobojnością.
Pokory i bojaźni Pańskiej nagrodą jest bogactwo, i sława i żywot.
By humility and the fear of the LORD are riches, and honour, and life.
Owocem pokory i bojaźni PANA jest bogactwo, chwała i życie.
Na drodze przewrotnego są ciernie i zasadzki; kto strzeże swego życia – od nich stroni.
Ciernie i sidła są na drodze przewrotnego; kto strzeże duszy swej, oddala się od nich.
Thorns and snares are in the way of the froward: he that doth keep his soul shall be far from them.
Ciernie i sidła są na drodze przewrotnego; kto strzeże swej duszy, trzyma się z dala od nich.
Wychowuj chłopca według jego drogi; bo z niej nie zboczy i wtedy, kiedy się zestarzeje.
Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie odstąpi od niej.
Train up a child in the way he should go: and when he is old, he will not depart from it.
Pouczaj dziecko w drodze, którą ma iść, a gdy się zestarzeje, nie odstąpi od niej.
Bogaty panuje nad ubogimi, a dłużnik jest sługą wierzyciela.
Bogaty nad ubogimi panuje; ale ten, co pożycza, sługą bywa tego, który mu pożycza.
The rich ruleth over the poor, and the borrower is servant to the lender.
Bogaty panuje nad ubogimi, a ten, co pożycza, jest sługą tego, który mu pożycza.
Kto wysiewa krzywdę – zbierze niedolę, i skończy się bicz jego zaciekłości.
Kto sieje nieprawość, żąć będzie utrapienie, a rózga gniewu jego ustanie.
He that soweth iniquity shall reap vanity: and the rod of his anger shall fail.
Kto sieje nieprawość, będzie żąć cierpienie, a rózga jego gniewu przepadnie.
Kto ma życzliwe oko – będzie błogosławiony, bo udziela biednemu swego chleba.
Oko dobrotliwe, toć będzie ubłogosławione; bo udziela chleba swego ubogiemu.
He that hath a bountiful eye shall be blessed; for he giveth of his bread to the poor.
Kto ma dobrotliwe oko, będzie błogosławiony, bo dzieli się swym chlebem z ubogim.
Wypędź szydercę, a ustanie zwada; uspokoi się spór i sromota.
Wyrzuć naśmiewcę, a ustanie zwada; owszem uspokoi się swar i pohańbienie.
Cast out the scorner, and contention shall go out; yea, strife and reproach shall cease.
Wyrzuć szydercę, a ustanie spór, owszem, zakończy się kłótnia i zniewaga.
Kto miłuje czystość serca, czyje usta są wdzięczne – tego przyjacielem jest król.
Kto miłuje czystość serca, a jest wdzięczność w wargach jego, temu król przyjacielem będzie.
He that loveth pureness of heart, for the grace of his lips the king shall be his friend.
Kto kocha czystość serca, tego wdzięk warg sprawi, że król będzie jego przyjacielem.
Oczy WIEKUISTEGO ochraniają mężów poznania, lecz sprawom przeniewiercy przygotowuje upadek.
Oczy Pańskie strzegą umiejętności; ale przedsięwzięcia przewrotnego podwraca.
The eyes of the LORD preserve knowledge, and he overthroweth the words of the transgressor.
Oczy PANA strzegą wiedzy, a on obala słowa przewrotnego.
Leniwy mówi: Lew na drodze; mogę być zamordowany na środku ulicy.
Leniwiec mówi: Lew na dworzu, w pośród ulicy bym był zabity.
The slothful man saith, There is a lion without, I shall be slain in the streets.
Leniwy mówi: Lew jest na dworze, będę zabity na środku ulicy.
Usta cudzych kobiet są głębokim dołem; wpada tam przeklęty przez WIEKUISTEGO.
Usta obcych niewiast są dół głęboki; na kogo się Pan gniewa, wpadnie tam.
The mouth of strange women is a deep pit: he that is abhorred of the LORD shall fall therein.
Usta obcych kobiet są głębokim dołem; wpadnie tam ten, na kogo PAN się gniewa.
Jeśli do serca chłopca przylgnęła głupota – rózga napomnienia oddali ją od niego.
Głupstwo przywiązane jest do serca młodego; ale rózga karności oddali je od niego.
Foolishness is bound in the heart of a child; but the rod of correction shall drive it far from him.
Głupota jest przywiązana do serca dziecka, ale rózga karności wypędzi ją z niego.
Nieraz się gnębi biednego, by mu przysporzyć mienia; daje się bogatemu, aby go wtrącić w nędzę.
Kto ciemięży ubogiego, aby sobie przysporzył, także kto daje bogatemu: pewnie zubożeje.
He that oppresseth the poor to increase his riches, and he that giveth to the rich, shall surely come to want.
Kto ciemięży ubogiego, aby przysporzyć sobie bogactwa, i kto daje bogatemu, pewnie zubożeje.
Nakłoń ucho oraz słuchaj słów mędrców; skieruj swe serce ku Mojej nauce.
Nakłoń ucha twego, a słuchaj słów mądrych, a serce twoje przyłóż ku nauce mojej;
Bow down thine ear, and hear the words of the wise, and apply thine heart unto my knowledge.
Nadstaw ucha i słuchaj słów mędrców, i skłoń swe serce do mojej wiedzy;
Bowiem będzie ci błogo, jeżeli je zachowasz w swoim wnętrzu i jeśli się razem utwierdzą na twoich ustach.
Boć to będzie uciechą, gdy je zachowasz w sercu twojem, gdy będą społem sporządzone w wargach twoich;
For it is a pleasant thing if thou keep them within thee; they shall withal be fitted in thy lips.
Bo to miło, jeśli zachowasz je w swoim sercu, będą razem ułożone na wargach.
Wyłuszczam ci to dzisiaj, zwłaszcza tobie, abyś miał zaufanie w WIEKUISTYM.
Aby było w Panu ufanie twoje; oznajmujęć to dziś, a ty tak czyń.
That thy trust may be in the LORD, I have made known to thee this day, even to thee.
Oznajmiłem to dzisiaj właśnie tobie, abyś pokładał ufność w PANU.
Przecież napisałem ci już prawidła, wraz z radami i objaśnieniami.
Izalim ci nie napisał znamienitych rzeczy z strony rad i umiejętności,
Have not I written to thee excellent things in counsels and knowledge,
Czy nie napisałem ci znamienitych rzeczy zawierających rady i wiedzę;
By cię zaznajomić z istotą słów prawdy i abyś mógł przekazać słowa prawdy tym, którzy zasięgną twojej rady.
Abym ci do wiadomości podał pewność powieści prawdziwych, abyś umiał odnosić słowa prawdy tym, którzy cię posłali.
That I might make thee know the certainty of the words of truth; that thou mightest answer the words of truth to them that send unto thee?
Aby dać ci poznać pewność słów prawdy; abyś umiał odpowiedzieć słowami prawdy tym, którzy do ciebie posyłają?
Nie krzywdź biednego dlatego, że jest biedny, oraz w bramie nie gnęb ubogiego.
Nie odzieraj nędznego, przeto że nędzny jest; ani ubogiego w bramie uciskaj.
Rob not the poor, because he is poor: neither oppress the afflicted in the gate:
Nie okradaj nędzarza, ponieważ jest ubogi, ani nie uciskaj w bramie biednego.
Gdyż WIEKUISTY poprowadzi ich sprawę i zabiegnie życie tym, którzy ich ograbiają.
Albowiem Pan się podejmie sprawy ich, i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.
For the LORD will plead their cause, and spoil the soul of those that spoiled them.
PAN bowiem będzie bronił ich sprawy i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.
Nie spoufalaj się z popędliwym, i nie zadawaj się z człowiekiem zapalczywym;
Nie bądź przyjacielem gniewliwemu, a z mężem popędliwym nie obcuj,
Make no friendship with an angry man; and with a furious man thou shalt not go:
Nie przyjaźnij się z człowiekiem gniewliwym i nie obcuj z człowiekiem porywczym.
abyś się nie nauczył jego ścieżek oraz nie przygotował sideł dla twej duszy.
Byś snać nie przywykł ścieszkom jego, a nie włożył sidła na duszę swoję.
Lest thou learn his ways, and get a snare to thy soul.
Byś nie przywykł do jego dróg i nie zastawił sideł na swą duszę.
Nie bądź z tych, którzy ręczą oraz poręczają za długi.
Nie bywaj między tymi, którzy ręczą; ani między rękojmiami za długi;
Be not thou one of them that strike hands, or of them that are sureties for debts.
Nie bądź z tych, którzy dają porękę, ani z tych, którzy ręczą za długi;
Bo jeśli nie miałbyś czym zapłacić, czemu mają zabrać spod ciebie twoją pościel?
Bo jeźlibyś nie miał czem zapłacić, przeczżeby kto miał brać pościel twoją pod tobą?
If thou hast nothing to pay, why should he take away thy bed from under thee?
Jeśli nie masz czym zapłacić, dlaczego miałby ktoś zabrać spod ciebie posłanie?
Nie przesuwaj odwiecznej granicy, którą ustanowili twoi przodkowie.
Nie przenoś starej granicy, którą uczynili ojcowie twoi.
Remove not the ancient landmark, which thy fathers have set.
Nie przesuwaj dawnej granicy, którą ustalili twoi ojcowie.
Jeśli zauważyłeś człowieka biegłego w swym zawodzie – niech stanie przed obliczem władców, choć nie może się ostać przed ciemnymi.
Widziałżeś męża rątszego w sprawach swoich? Takowyć przed królami staje, a nie staje przed podłymi.
Seest thou a man diligent in his business? he shall stand before kings; he shall not stand before mean men.
Widzisz człowieka pilnego w swoich sprawach? On będzie stał przed królami, nie będzie stał przed podłymi.