Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 25
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Oto również przysłowia Salomona, które spisali mężowie Chiskjasza, judzkiego króla.
Teć są przypowieści Salomonowe, które zebrali mężowie Ezechyjasza, króla Judzkiego.
Chwałą Boga jest rzecz zataić, lecz chwałą króla rzecz zbadać.
Sława to Boża, taić sprawę; ale sława królów, wywiadywać się rzeczy.
Niebo wzwyż – ziemia w głąb, i serce królów niezbadane.
Wysokość niebios, i głębokość ziemi, i serce królów nie są doścignione.
Niech wydzielą się żużle ze srebra, a złotnikowi uda się naczynie.
Odejm zużelicę od srebra, a wynijdzie odlewającemu naczynie kosztowne.
Niech usuną niegodziwych sprzed oblicza króla, a jego tron utrwali się sprawiedliwością.
Odejm niezbożnika od oblicza królewskiego, a umocni się w sprawiedliwości stolica jego.
Nie pysznij się wobec króla i nie stawaj na miejscu wielkich.
Nie udawaj się za zacnego przed królem, a na miejscu wielmożnych nie stawaj;
Bowiem lepiej, aby ci powiedziano: Posuń się wyżej! Niż by cię poniżono przed znakomitym dlatego, że się podniosły twoje oczy.
Bo lepiej jest, iż ci rzeką: Postąp sam: a niżeliby cię zniżyć miano przed księciem; co widują oczy twoje.
Nie występuj skwapliwie w sporze; bo co poczniesz, gdy cię zawstydzi twój przeciwnik?
Nie pokwapiaj się do swaru, byś snać na ostatek nie wiedział, co masz czynić, gdyby cię zawstydził bliźni twój.
Prowadź twój spór z bliźnim, lecz cudzej tajemnicy nie zdradzaj;
Prowadź do końca sprawę swoję z przyjacielem twoim, a tajemnicy drugiego nie objawiaj;
aby cię nie lżył ten, co to usłyszy i twoja niesława nigdy by nie ustała.
By cię snać nie zelżył ten, co cię słucha, a niesława twoja zostałaby na tobie.
Jak złote jabłuszka na wycyzelowanych, srebrnych naczyniach – tak słowo wypowiedziane stosownie do swoich właściwych okoliczności.
Jakie jest jabłko złote z wyrzezaniem srebrnem, takieć jest słowo do rzeczy powiedziane.
Jak złoty kolczyk z błyszczącym klejnotem – tak mądry mówca wobec uważnego ucha.
Ten, który mądrze napomina, jest u tego, co słucha, jako nausznica złota, i klejnot z szczerego złota.
Jak śnieżny chłód w porze żniwa – tak posłaniec wierny swoim mocodawcom; orzeźwia on duszę swego pana.
Jako zimno śnieżne czasu żniwa: tak poseł wierny tym, którzy go posyłają; bo dusze panów swych ochładza.
Jak chmury, wiatr i brak deszczu tak człowiek, który się chełpi zwodniczym darem.
Człowiek, który się chlubi darem zmyślonym, jest jako wiatr i obłoki bez deszczu.
Książę daje się ugiąć cierpliwością; a łagodny język kruszy kości.
Książę cierpliwością bywa zmiękczony, a język łagodny kości łamie.
Jeśli znalazłeś miód – spożywaj go pod dostatkiem, lecz abyś się nim nie przejadł i znowu go nie zwrócił.
Znajdzieszli miód, jedzże, ileć potrzeba, by snać objadłszy się go nie zwrócił.
W domu twojego przyjaciela rzadziej stawiaj nogę, aby się tobą nie przesycił i cię nie znienawidził.
Powściągnij nogę twoję od domu bliźniego twego, by snać będąc ciebie syt, nie miał cię w nienawiści.
Młotem, mieczem i ostrą strzałą – takim jest człowiek, co składa fałszywe świadectwo przeciw bliźniemu.
Każdy, kto mówi fałszywe świadectwo przeciw bliźniemu swemu, jest jako młot, i miecz, i strzała ostra.
Spróchniałym zębem i chwiejną nogą – takim jest poleganie na zdrajcy w dzień niedoli.
Ufność w człowieku przewrotnym jest w dzień ucisku jako ząb wyłamany i noga wywiniona.
Ten, kto wyśpiewuje pieśni znękanemu sercu jest jak zdejmujący szaty w chłodnym dniu i lejący ocet na ług.
Jako ten, który zewłoczy odzienie czasu zimy, albo leje ocet na saletrę, taki jest ten, który śpiewa pieśni sercu smutnemu.
Jeśli twój nieprzyjaciel łaknie – nakarm go chlebem; jeśli pragnie – napój go wodą.
Jeźliżeby łaknął ten, co cię nienawidzi, nakarm go chlebem; a jeźliby pragnął, daj mu się napić wody;
Wtedy zgarniasz płonące głownie na jego głowę; zaś tobie zapłaci WIEKUISTY.
Bo węgle rozpalone zgromadzisz na głowę jego, a Pan ci nagrodzi.
Wiatr północny sprowadza deszcz, a zasępione twarze – uszczypliwe mowy.
Jako wiatr północny deszcz przynosi: tak przynosi twarz gniewliwą język uszczypliwy.
Lepiej mieszkać na okapie dachu, niż ze swarliwą kobietą we wspólnym domu.
Lepiej mieszkać w kącie pod dachem, niżeli z żoną swarliwą w domu przestronnym.
Zimną wodą dla spragnionej duszy jest pomyślna wieść z dalekiej ziemi.
Jako woda chłodna duszy pragnącej: tak wieść dobra z ziemi dalekiej.
Jak mętne źródło i zepsuta krynica – tak sprawiedliwy, który się ugina wobec niegodziwego.
Jako źródło nogami pomącone, albo zdrój zepsuty: tak sprawiedliwy, który upada przed niezbożnym.
Niezdrowe jest zbytnie objadanie się miodem, a zbyt natężone poszukiwanie sławy – niesławą.
Jako jeść wiele miodu nie jest rzecz dobra: tak szukanie własnej sławy jest niesławne.
Człowiek nie mający hamulca dla swego ducha jest jak otwarte miasto, pozbawione już muru.
Mąż, który nie ma mocy nad duchem swoim, jest jako miasto rozwalone bez muru.