Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 25
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Oto również przysłowia Salomona, które spisali mężowie Chiskjasza, judzkiego króla.
Teć są przypowieści Salomonowe, które zebrali mężowie Ezechyjasza, króla Judzkiego.
To również są przysłowia Salomona, które przepisali mężowie Ezechiasza, króla Judy.
Chwałą Boga jest rzecz zataić, lecz chwałą króla rzecz zbadać.
Sława to Boża, taić sprawę; ale sława królów, wywiadywać się rzeczy.
Chwałą Boga jest sprawę taić, ale chwałą królów dociekać sprawy.
Niebo wzwyż – ziemia w głąb, i serce królów niezbadane.
Wysokość niebios, i głębokość ziemi, i serce królów nie są doścignione.
Wysokość niebios i głębia ziemi, i serca królów są niezbadane.
Niech wydzielą się żużle ze srebra, a złotnikowi uda się naczynie.
Odejm zużelicę od srebra, a wynijdzie odlewającemu naczynie kosztowne.
Usuń żużel ze srebra, a wyjdzie naczynie dla złotnika.
Niech usuną niegodziwych sprzed oblicza króla, a jego tron utrwali się sprawiedliwością.
Odejm niezbożnika od oblicza królewskiego, a umocni się w sprawiedliwości stolica jego.
Usuń niegodziwego sprzed króla, a jego tron umocni się w sprawiedliwości.
Nie pysznij się wobec króla i nie stawaj na miejscu wielkich.
Nie udawaj się za zacnego przed królem, a na miejscu wielmożnych nie stawaj;
Nie wywyższaj się przed królem i nie stawaj na miejscu wielkich;
Bowiem lepiej, aby ci powiedziano: Posuń się wyżej! Niż by cię poniżono przed znakomitym dlatego, że się podniosły twoje oczy.
Bo lepiej jest, iż ci rzeką: Postąp sam: a niżeliby cię zniżyć miano przed księciem; co widują oczy twoje.
Bo lepiej, żeby ci powiedziano: Podejdź tu, niż żeby cię poniżono przed księciem, którego twoje oczy widziały.
Nie występuj skwapliwie w sporze; bo co poczniesz, gdy cię zawstydzi twój przeciwnik?
Nie pokwapiaj się do swaru, byś snać na ostatek nie wiedział, co masz czynić, gdyby cię zawstydził bliźni twój.
Nie spiesz się do kłótni, bo na końcu nie będziesz wiedział, co zrobić, gdy cię zawstydzi twój bliźni.
Prowadź twój spór z bliźnim, lecz cudzej tajemnicy nie zdradzaj;
Prowadź do końca sprawę swoję z przyjacielem twoim, a tajemnicy drugiego nie objawiaj;
Załatw sprawę ze swoim bliźnim i nie zdradzaj tajemnicy drugiemu;
aby cię nie lżył ten, co to usłyszy i twoja niesława nigdy by nie ustała.
By cię snać nie zelżył ten, co cię słucha, a niesława twoja zostałaby na tobie.
By ten, który słucha, nie zawstydził cię, a twoja niesława nie przylgnęła do ciebie.
Jak złote jabłuszka na wycyzelowanych, srebrnych naczyniach – tak słowo wypowiedziane stosownie do swoich właściwych okoliczności.
Jakie jest jabłko złote z wyrzezaniem srebrnem, takieć jest słowo do rzeczy powiedziane.
Odpowiednio wypowiedziane słowo jest jak złote jabłko w srebrnych rzeźbach.
Jak złoty kolczyk z błyszczącym klejnotem – tak mądry mówca wobec uważnego ucha.
Ten, który mądrze napomina, jest u tego, co słucha, jako nausznica złota, i klejnot z szczerego złota.
Jak złoty kolczyk i klejnot ze szczerego złota tak jest dla uszu posłusznego ten, który mądrze strofuje.
Jak śnieżny chłód w porze żniwa – tak posłaniec wierny swoim mocodawcom; orzeźwia on duszę swego pana.
Jako zimno śnieżne czasu żniwa: tak poseł wierny tym, którzy go posyłają; bo dusze panów swych ochładza.
Czym chłód śniegu w czasie żniwa, tym wierny posłaniec dla tych, którzy go posyłają, bo pokrzepia dusze swych panów.
Jak chmury, wiatr i brak deszczu tak człowiek, który się chełpi zwodniczym darem.
Człowiek, który się chlubi darem zmyślonym, jest jako wiatr i obłoki bez deszczu.
Człowiek, który się chlubi zmyślonym darem, jest jak chmury i wiatr bez deszczu.
Książę daje się ugiąć cierpliwością; a łagodny język kruszy kości.
Książę cierpliwością bywa zmiękczony, a język łagodny kości łamie.
Cierpliwością można przekonać władcę, a łagodny język łamie kości.
Jeśli znalazłeś miód – spożywaj go pod dostatkiem, lecz abyś się nim nie przejadł i znowu go nie zwrócił.
Znajdzieszli miód, jedzże, ileć potrzeba, by snać objadłszy się go nie zwrócił.
Czy znalazłeś miód? Zjedz tyle, ile trzeba, byś objadłszy się, nie zwrócił go.
W domu twojego przyjaciela rzadziej stawiaj nogę, aby się tobą nie przesycił i cię nie znienawidził.
Powściągnij nogę twoję od domu bliźniego twego, by snać będąc ciebie syt, nie miał cię w nienawiści.
Oddal nogę od domu bliźniego, by nie miał cię dość i cię nie znienawidził.
Młotem, mieczem i ostrą strzałą – takim jest człowiek, co składa fałszywe świadectwo przeciw bliźniemu.
Każdy, kto mówi fałszywe świadectwo przeciw bliźniemu swemu, jest jako młot, i miecz, i strzała ostra.
Kto mówi fałszywe świadectwo przeciw swemu bliźniemu, jest młotem i mieczem, i ostrą strzałą.
Spróchniałym zębem i chwiejną nogą – takim jest poleganie na zdrajcy w dzień niedoli.
Ufność w człowieku przewrotnym jest w dzień ucisku jako ząb wyłamany i noga wywiniona.
Ufność w człowieka niewiernego w dniu ucisku jest jak złamany ząb i zwichnięta noga.
Ten, kto wyśpiewuje pieśni znękanemu sercu jest jak zdejmujący szaty w chłodnym dniu i lejący ocet na ług.
Jako ten, który zewłoczy odzienie czasu zimy, albo leje ocet na saletrę, taki jest ten, który śpiewa pieśni sercu smutnemu.
Jak ten, kto zabiera odzienie w czasie zimy i jak ocet na saletrze taki jest ten, kto śpiewa pieśni smutnemu sercu.
Jeśli twój nieprzyjaciel łaknie – nakarm go chlebem; jeśli pragnie – napój go wodą.
Jeźliżeby łaknął ten, co cię nienawidzi, nakarm go chlebem; a jeźliby pragnął, daj mu się napić wody;
Jeśli twój nieprzyjaciel jest głodny, nakarm go chlebem, a jeśli jest spragniony, napój go wodą;
Wtedy zgarniasz płonące głownie na jego głowę; zaś tobie zapłaci WIEKUISTY.
Bo węgle rozpalone zgromadzisz na głowę jego, a Pan ci nagrodzi.
Bo zgarniesz rozżarzone węgle na jego głowę, a PAN cię nagrodzi.
Wiatr północny sprowadza deszcz, a zasępione twarze – uszczypliwe mowy.
Jako wiatr północny deszcz przynosi: tak przynosi twarz gniewliwą język uszczypliwy.
Jak północny wiatr przepędza deszcz, tak gniewna twarz przepędza plotkarski język.
Lepiej mieszkać na okapie dachu, niż ze swarliwą kobietą we wspólnym domu.
Lepiej mieszkać w kącie pod dachem, niżeli z żoną swarliwą w domu przestronnym.
Lepiej mieszkać w kącie pod dachem niż z kłótliwą żoną w przestronnym domu.
Zimną wodą dla spragnionej duszy jest pomyślna wieść z dalekiej ziemi.
Jako woda chłodna duszy pragnącej: tak wieść dobra z ziemi dalekiej.
Jak zimna woda dla pragnącej duszy, tak dobra wieść z dalekiej ziemi.
Jak mętne źródło i zepsuta krynica – tak sprawiedliwy, który się ugina wobec niegodziwego.
Jako źródło nogami pomącone, albo zdrój zepsuty: tak sprawiedliwy, który upada przed niezbożnym.
Jak zmącone źródło i zepsuty zdrój, tak sprawiedliwy, który upada przed niegodziwym.
Niezdrowe jest zbytnie objadanie się miodem, a zbyt natężone poszukiwanie sławy – niesławą.
Jako jeść wiele miodu nie jest rzecz dobra: tak szukanie własnej sławy jest niesławne.
Niedobrze jest jeść za dużo miodu, a szukanie własnej chwały nie jest chwałą.
Człowiek nie mający hamulca dla swego ducha jest jak otwarte miasto, pozbawione już muru.
Mąż, który nie ma mocy nad duchem swoim, jest jako miasto rozwalone bez muru.
Człowiek, który nie panuje nad swoim duchem, jest jak miasto zburzone i bez muru.