Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 27
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Nie przechwalaj się dniem jutrzejszym, bo nie wiesz, co może zrodzić dzień dzisiejszy.
Nie chlub się ze dnia jutrzejszego; bo nie wiesz, coć przyniesie dzień dzisiejszy.
Boast not thyself of to morrow; for thou knowest not what a day may bring forth.
Nie chlub się dniem jutrzejszym, bo nie wiesz, co dzień przyniesie.
Niech chwali cię inny, a nie twe usta; obcy, a nie twoje własne wargi.
Niechaj cię kto inny chwali, a nie usta twoje; obcy, a nie wargi twoje.
Let another man praise thee, and not thine own mouth; a stranger, and not thine own lips.
Niech inny cię chwali, a nie twoje usta; ktoś obcy, a nie twoje wargi.
Kamień ma ciężar, a piasek wagę – ale gniew głupca jest cięższy od tych obu.
Ciężkić jest kamień, i piasek ważny; ale gniew głupiego cięższy, niż to oboje.
A stone is heavy, and the sand weighty; but a fool's wrath is heavier than them both.
Ciężki jest kamień i piasek waży, ale gniew głupca cięższy od obu.
Okrutna jest zapalczywość i poryw gniewu – ale kto się ostoi wobec zazdrości?
Okrutnyć jest gniew, i nagła popędliwość; ale przed zazdrością któż się ostoi?
Wrath is cruel, and anger is outrageous; but who is able to stand before envy?
Okrutny jest gniew i straszliwa zapalczywość, lecz któż się ostoi przed zazdrością?
Lepsza jawna przygana, niż zatajona w przyjaźni.
Lepsza jest przymówka jawna, niżeli miłość skryta.
Open rebuke is better than secret love.
Lepsza jest jawna nagana niż skryta miłość.
Rany zadane przez przyjaciela są szczere, a pocałunki wroga zbyt obfite.
Lepsze są rany od przyjaciela, niż łagodne całowanie człowieka nienawidzącego.
Faithful are the wounds of a friend; but the kisses of an enemy are deceitful.
Rany przyjaciela są wierne, ale pocałunki wroga są zwodnicze.
Syty podepcze i samospływający miód; głodny każdą gorycz uznaje jako słodką.
Dusza nasycona i plastr miodu podepcze; ale głodnej duszy i gorzkość wszelaka słodka.
The full soul loatheth an honeycomb; but to the hungry soul every bitter thing is sweet.
Dusza nasycona podepcze plaster miodu, a dla głodnej duszy wszystko, co gorzkie, jest słodkie.
Jak ptak, który odleciał od swojego gniazda – tak człowiek, który musiał odejść ze swego miejsca.
Jako ptak odlatuje od gniazda swojego: tak człowiek odchodzi od miejsca swego.
As a bird that wandereth from her nest, so is a man that wandereth from his place.
Jak ptak odlatuje od swego gniazda, tak człowiek odchodzi od swego miejsca.
Olejek i kadzidło rozweselają serce, ale więcej słodkie słowo przyjaciela z jego gotowej do rady duszy.
Jako maść i kadzenie uwesela serce: tak słodkość przyjaciela uwesela więcej, niż własna rada.
Ointment and perfume rejoice the heart: so doth the sweetness of a man's friend by hearty counsel.
Maść i kadzidło radują serce, tak słodycz przyjaciela dzięki radzie od serca.
Nie opuszczaj twojego przyjaciela, przyjaciela twojego ojca i nie wchodź do domu twojego brata w dzień twojego nieszczęścia. Lepszy bliski sąsiad niż daleki brat.
Przyjaciela twego, i przyjaciela ojca twego nie opuszczaj, a do domu brata twego nie wchodź w dzień utrapienia twego; bo lepszy sąsiad bliski, niż brat daleki.
Thine own friend, and thy father's friend, forsake not; neither go into thy brother's house in the day of thy calamity: for better is a neighbour that is near than a brother far off.
Nie opuszczaj swego przyjaciela ani przyjaciela twego ojca, a w dniu twego nieszczęścia nie wchodź do domu twego brata, bo lepszy jest sąsiad bliski niż brat daleki.
Stań się mądrym, Mój synu, rozraduj Moje serce; abym temu, co mi urąga mógł odpowiedzieć:
Bądź mądrym, synu mój! a uweselaj serce moje, abym miał co odpowiedzieć temu, któryby mi urągał.
My son, be wise, and make my heart glad, that I may answer him that reproacheth me.
Bądź mądrym, synu mój, rozwesel moje serce, abym mógł odpowiedzieć temu, który mi urąga.
Mądry przewiduje nieszczęście i się chroni; głupcy się zapędzają i ponoszą szkodę.
Ostrożny, upatrując złe, ukrywa się; ale prostak wprost idąc, w szkodę popada.
A prudent man foreseeth the evil, and hideth himself; but the simple pass on, and are punished.
Roztropny dostrzega zło i ukrywa się, a prości idą dalej i ponoszą karę.
Zabierz mu szatę, ponieważ zaręczył za obcego; a za tą cudzą kobietę zabierz mu ją w zastaw.
Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego.
Take his garment that is surety for a stranger, and take a pledge of him for a strange woman.
Zabierz szatę temu, kto ręczył za obcego, i od tego, który ręczył za cudzą kobietę, weź zastaw.
Kto wczesnym rankiem, donośnym głosem wita błogosławieństwem swojego bliźniego – temu to bywa poczytane za klątwę.
Temu, który przyjacielowi swemu wielkim głosem rano wstawając błogosławi, poczytane to będzie za przeklęstwo.
He that blesseth his friend with a loud voice, rising early in the morning, it shall be counted a curse to him.
Kto wczesnym rankiem błogosławi swemu przyjacielowi donośnym głosem, temu będzie to poczytane za przekleństwo.
Cieknąca wciąż rynna w dżdżystym dniu oraz swarliwa kobieta podobne są do siebie.
Kapanie ustawiczne w dzień gwałtownego deszczu, i żona swarliwa są sobie podobni;
A continual dropping in a very rainy day and a contentious woman are alike.
Nieustające kapanie w dniu rzęsistego deszczu i kłótliwa żona są sobie podobne;
Kto by ją chciał powstrzymać – powstrzymuje wiatr, albo rozlewającą się oliwę, na którą natknął się swoją prawicą.
Kto ją kryje, kryje wiatr, a wonią wyda; jako olejek wonny w prawej ręce jego.
Whosoever hideth her hideth the wind, and the ointment of his right hand, which bewrayeth itself.
Kto ją ukrywa, ukrywa wiatr i w prawej ręce wonny olejek, który sam siebie wydaje.
Żelazo ostrzy się żelazem; zaś jeden człowiek niech wygładza spojrzenie drugiego.
Żelazo żelazem bywa naostrzone; tak mąż zaostrza oblicze przyjaciela swego.
Iron sharpeneth iron; so a man sharpeneth the countenance of his friend.
Żelazo ostrzy się żelazem, tak człowiek zaostrza oblicze swego przyjaciela.
Kto pielęgnuje figowe drzewo – będzie spożywał z jego owocu; a kto dogląda swego pana – zjedna sobie szacunek.
Kto strzeże drzewa figowego, pożywa owocu jego; także kto strzeże pana swego, uczczony będzie.
Whoso keepeth the fig tree shall eat the fruit thereof: so he that waiteth on his master shall be honoured.
Kto strzeże drzewa figowego, spożyje jego owoc; tak kto posługuje swemu panu, dozna czci.
Jak w wodzie odbija się twarz naprzeciwko twarzy tak i serce człowieka w człowieku.
Jako się w wodzie twarz przeciwko twarzy ukazuje: tak serce człowiecze przeciw człowiekowi.
As in water face answereth to face, so the heart of man to man.
Jak w wodzie odbija się twarz, tak w sercu człowieka człowiek.
Przepaść i Kraina Umarłych nigdy nie mają dosyć; tak też i oczy ludzkie są nienasycone.
Piekło i zatracenie nie mogą być nasycone; także i oczy ludzkie nasycić się nie mogą.
Hell and destruction are never full; so the eyes of man are never satisfied.
Piekło i zatracenie są nienasycone, tak oczy człowieka są niesyte.
Tygiel dla srebra, piec dla złota – zaś dla człowieka jego sława.
Tygiel srebra a piec złota doświadcza, a człowieka wieść sławy jego.
As the fining pot for silver, and the furnace for gold; so is a man to his praise.
Czym dla srebra jest tygiel, a dla złota piec, tym dla człowieka pochwała.
Choćbyś wśród ziarna i głupca utłukł w moździerzu – to jednak jego głupota od niego się nie oddzieli.
Choćbyś głupiego i w stępie między krupami stąporem stłukł, nie odejdzie od niego głupstwo jego.
Though thou shouldest bray a fool in a mortar among wheat with a pestle, yet will not his foolishness depart from him.
Choćbyś zmiażdżył głupca w moździerzu tłuczkiem razem z ziarnami, nie opuści go głupota.
Starannie doglądaj stanu twoich stad oraz miej pieczę nad trzodami.
Doglądaj pilnie dobytku twego, a miej pieczę o trzodach twoich.
Be thou diligent to know the state of thy flocks, and look well to thy herds.
Doglądaj pilnie swego dobytku i troszcz się o swe stada.
Bowiem dobrobyt nie trwa wiecznie; ani korona od pokolenia do pokolenia?
Boć nie na wieki trwa bogactwo, ani korona od narodu do narodu.
For riches are not for ever: and doth the crown endure to every generation?
Bo bogactwo nie trwa na wieki ani korona przez wszystkie pokolenia.
Gdy zniknie trawa, ukaże się świeża ruń i będą zebrane górskie zioła –
Gdy wzrasta trawa, a ukazują się zioła, tedy z gór siano zbierają.
The hay appeareth, and the tender grass sheweth itself, and herbs of the mountains are gathered.
Trawa wyrasta, pojawia się zieleń, z gór zioła zbierają.
wtedy jagnięta dostarczą ci przyodziewku i będziesz miał kozły zamiast pola.
Owce będą na szaty twoje, a nagrodą polną kozły.
The lambs are for thy clothing, and the goats are the price of the field.
Owce są na twoje szaty, a kozły są zapłatą za pole.
Pod dostatkiem koziego mleka na twój chleb, na chleb twojego domu i na żywność dla twych służebnic.
Nadto dostatek mleka koziego na pokarm twój, na pokarm domu twego, i na pożywienie dziewek twoich.
And thou shalt have goats' milk enough for thy food, for the food of thy household, and for the maintenance for thy maidens.
I dosyć mleka koziego na pokarm dla ciebie, na wyżywienie twego domu i na utrzymanie twoich służebnic.