Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 6
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Mój synu! Jeżeli poręczyłeś za swojego bliźniego, jeśli dla innego podałeś twoją rękę,
Synu mój! jeźlibyś ręczył za przyjaciela twego, a dałbyś obcemu rękę twoję:
My son, if thou be surety for thy friend, if thou hast stricken thy hand with a stranger,
jeśli się uwikłałeś słowami twoich ust, zaplątałeś mowami twych ust –
Usidliłeś się słowy ust twoich, pojmanyś mowami ust twoich.
Thou art snared with the words of thy mouth, thou art taken with the words of thy mouth.
uczyń to jedno, Mój synu, abyś się ocalił, bo popadłeś w moc swojego bliźniego: Idź, rzuć się przed nim i usilnie nalegaj na swojego bliźniego.
Przetoż uczyń tak, synu mój! a wyzwól się, gdyżeś wpadł w rękę przyjaciela twego; idźże, upokórz się, a nalegaj na przyjaciela twego.
Do this now, my son, and deliver thyself, when thou art come into the hand of thy friend; go, humble thyself, and make sure thy friend.
Nie użyczaj twym oczom snu, ani drzemki twoim powiekom.
Nie dawaj snu oczom twoim, ani drzemania powiekom twoim.
Give not sleep to thine eyes, nor slumber to thine eyelids.
Ocal się, niby sarna z rąk myśliwego i jak ptak z mocy ptasznika.
Wyrwij się jako łani z rąk myśliwca i jako ptak z ręki ptasznika.
Deliver thyself as a roe from the hand of the hunter, and as a bird from the hand of the fowler.
Leniwcze, idź do mrówki, przypatruj się jej drogom, abyś nabrał mądrości.
Idź do mrówki, leniwcze! obacz drogi jej, a nabądź mądrości;
Go to the ant, thou sluggard; consider her ways, and be wise:
Aczkolwiek nie ma przywódcy, ani dozorcy, ani władzy,
Która, choć nie ma wodza, ani przełożonego, ani pana,
Which having no guide, overseer, or ruler,
jednak w lecie przygotowuje swój pokarm, a podczas żniwa gromadzi swoją żywność.
Przecież w lecie gotuje pokarm swój, a zgromadza w żniwa żywność swoję.
Provideth her meat in the summer, and gathereth her food in the harvest.
Leniwcze! Jak długo będziesz się wylegiwał? Kiedy się podniesiesz ze twego snu?
Leniwcze! dokądże leżeć będziesz? kiedyż wstaniesz ze snu swego?
How long wilt thou sleep, O sluggard? when wilt thou arise out of thy sleep?
Jeszcze trochę się przespać, trochę podrzemać, złożyć ręce do wypoczynku.
Trochę się prześpisz, trochę podrzemiesz, trochę złożysz ręce, abyś odpoczywał.
Yet a little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep:
Ale twoje ubóstwo nadchodzi jak włóczęga oraz twój niedostatek jak gdyby zbrojny w tarczę.
A wtem ubóstwo twoje przyjdzie jako podróżny, a niedostatek twój, jako mąż zbrojny.
So shall thy poverty come as one that travelleth, and thy want as an armed man.
Nikczemnym jest człowiekiem, niecnym człowiekiem ten, co chodzi w matactwie ust;
Człowiek niepobożny, mąż złośliwy chodzi w przewrotności ust;
A naughty person, a wicked man, walketh with a froward mouth.
który mruga swoimi oczyma, szura nogami i swymi palcami daje znaki;
Mruga oczyma swemi, mówi nogami swemi, ukazuje palcami swemi;
He winketh with his eyes, he speaketh with his feet, he teacheth with his fingers;
w którego sercu jest przewrotność i ustawicznie knuje zło oraz rozsiewa swary.
Przewrotności są w sercu jego, myśli złe na każdy czas, a zwady rozsiewa.
Frowardness is in his heart, he deviseth mischief continually; he soweth discord.
Dlatego niespodzianie przypadnie na niego klęska; nagle zostanie skruszony i nie będzie lekarstwa.
Przetoż prędko przyjdzie upadek jego; nagle skruszony będzie bez uleczenia.
Therefore shall his calamity come suddenly; suddenly shall he be broken without remedy.
Tych sześciu rzeczy nienawidzi WIEKUISTY, i jest siedem będących ohydą dla Jego Osoby:
Sześć jest rzeczy, których nienawidzi Pan, a siódma jest obrzydliwością duszy jego;
These six things doth the LORD hate: yea, seven are an abomination unto him:
Wyniosłych oczu, kłamliwego języka; rąk, które wylewają niewinną krew;
Oczów wyniosłych, języka kłamliwego, i rąk wylewających krew niewinną;
A proud look, a lying tongue, and hands that shed innocent blood,
serca, co knuje zgubne zamysły; rączych nóg, by zdążać do złego;
Serca, które knuje myśli złe; nóg, które się kwapią bieżeć ku złemu;
An heart that deviseth wicked imaginations, feet that be swift in running to mischief,
tego, który wygłasza kłamstwa, jako fałszywy świadek oraz tego, kto rozsiewa swary pomiędzy braćmi.
Świadka fałszywego, który mówi kłamstwo, i tego, który sieje rosterki między braćmi.
A false witness that speaketh lies, and he that soweth discord among brethren.
Mój synu! Zachowaj przykazanie twojego ojca i nie zaniechaj wskazówki twojej matki.
Strzeżże, synu mój! przykazania ojca twego, a nie opuszczaj nauki matki twojej.
My son, keep thy father's commandment, and forsake not the law of thy mother:
Na stałe przywiąż je do twojego serca i obwiąż wokoło twojej szyi.
Wiążże je zawżdy u serca twego, a wieszaj je u szyi twojej.
Bind them continually upon thine heart, and tie them about thy neck.
Gdy będziesz chodził – niechaj ci przewodniczy, gdy się położysz – niechaj nad tobą czuwa, a kiedy się obudzisz – niechaj do ciebie przemówi.
Gdziekolwiek pójdziesz, poprowadzi cię; gdy, zaśniesz strzedz cię będzie, a gdy się ocucisz, rozmawiać z tobą będzie,
When thou goest, it shall lead thee; when thou sleepest, it shall keep thee; and when thou awakest, it shall talk with thee.
Bo przykazanie jest pochodnią, Prawo – światłem, a pouczające przestrogi drogą do życia.
(Bo przykazanie jest pochodnią, nauka światłością, a drogą żywota są karności ćwiczenia.)
For the commandment is a lamp; and the law is light; and reproofs of instruction are the way of life:
By cię uchować od niecnej kobiety, od gładkiego języka cudzej.
Aby cię strzegły od niewiasty złej, i od łagodnego języka niewiasty obcej.
To keep thee from the evil woman, from the flattery of the tongue of a strange woman.
Nie pożądaj jej piękności w swoim sercu i niech cię nie ujmie swoimi rzęsami.
Nie pożądaj piękności jej w sercu twojem, a niech cię nie łowi powiekami swemi.
Lust not after her beauty in thine heart; neither let her take thee with her eyelids.
Gdyż przez nierządną kobietę schodzi się aż do bochenka chleba; a wiarołomna kobieta usidla i cenne życie.
Albowiem dla niewiasty wszetecznej zubożeje człowiek aż do kęsa chleba; owszem żona cudzołożna drogą duszę łowi.
For by means of a whorish woman a man is brought to a piece of bread: and the adultress will hunt for the precious life.
Czy jeśli ktoś nabierze ognia do swojego zanadrza, jego szaty się nie popalą?
Izaż może kto brać ogień do zanadrzy swoich, aby szaty jego nie zgorzały?
Can a man take fire in his bosom, and his clothes not be burned?
Albo gdy ktoś będzie stąpał po rozpalonych węglach nie oparzą się jego nogi?
Izaż może kto chodzić po rozpalonym węglu, aby się nogi jego nie poparzyły?
Can one go upon hot coals, and his feet not be burned?
Tak bywa z każdym, kto się zbliża do żony bliźniego; nie wychodzi bezkarnie, ktokolwiek się jej dotyka.
Tak kto wchodzi do żony bliźniego swego, nie będzie bez winy, ktokolwiek się jej dotknie.
So he that goeth in to his neighbour's wife; whosoever toucheth her shall not be innocent.
Pogardza się złodziejem, jeśli kradnie, nawet by się nasycić, gdy jest głodny.
Nie kładą hańby na złodzieja, jeżliż co ukradnie, chcąc nasycić duszę swoję, będąc głodnym;
Men do not despise a thief, if he steal to satisfy his soul when he is hungry;
A kiedy zostaje złapany – płaci siedmiokrotnie; może oddać całą majętność swego domu.
Ale gdy go zastaną, nagradza siedmiorako, albo wszystkę majętność domu swego daje.
But if he be found, he shall restore sevenfold; he shall give all the substance of his house.
Ale kto cudzołoży z kobietą jest głupcem; czyni to tylko ten, który chce się sam zgubić.
Lecz cudzołożący z niewiastą głupi jest, a kto chce zatracić duszę swoję, ten to czyni.
But whoso committeth adultery with a woman lacketh understanding: he that doeth it destroyeth his own soul.
Pozyska razy i wstyd, i nie będzie zatartą jego hańba.
Karanie i zelżywość odniesie, a hańba jego nie będzie zgładzona.
A wound and dishonour shall he get; and his reproach shall not be wiped away.
Bowiem zazdrość to męska zaciekłość, co nie oszczędza w dzień pomsty.
Bo zawisna miłość jest zapalczywością męża, a nie sfolguje w dzień pomsty.
For jealousy is the rage of a man: therefore he will not spare in the day of vengeance.
Nie uwzględni żadnego okupu oraz się nie ukoi, choćbyś składał i liczne dary.
Nie będzie miał względu na żaden okup, ani przyjmie, chociażby mu najwięcej darów dawano.
He will not regard any ransom; neither will he rest content, though thou givest many gifts.