Uwspółcześniona Biblia Gdańska 2025
Księga Koheleta 10
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Zdechłe muchy zasmradzają i psują olejek aptekarza. Tak samo odrobina głupstwa psuje człowieka poważanego z powodu jego mądrości i sławy.
Jadowite muchy czynią cuchnącym i kwaśnym olejek tego, co przyrządza pachnidła; tak też więcej niż mądrość i sława waży odrobina głupoty.
Jako muchy zdechłe zasmradzają i psują olejek aptekarski: tak człowieka z mądrości i z sławy zacnago trochę głupstwa oszpeca.
Dead flies cause the ointment of the apothecary to send forth a stinking savour: so doth a little folly him that is in reputation for wisdom and honour.
Serce mądrego jest po jego prawicy, ale serce głupca po jego lewicy.
Serce mądrego jest po jego prawej stronie, a serce głupiego po jego lewej stronie.
Serce mądrego jest po prawej stronie jego; ale serce głupiego po lewej stronie jego.
A wise man's heart is at his right hand; but a fool's heart at his left.
Nawet gdy głupiec idzie drogą, brakuje mu rozumu, i mówi wszystkim, że jest głupcem.
Po jakiejkolwiek drodze chodzi głupi brakuje mu rozumu, i rozpowiada wszystkim, że jest głupim.
I na ten czas, gdy głupi drogą idzie, serce jego niedostatek cierpi; bo pokazuje wszystkim, że głupim jest.
Yea also, when he that is a fool walketh by the way, his wisdom faileth him, and he saith to every one that he is a fool.
Jeśli duch władcy powstaje przeciwko tobie, nie opuszczaj swego miejsca, gdyż pokora zapobiega wielkim wykroczeniom.
Jeśli by powstał gniew władcy przeciwko tobie nie opuszczaj twojego stanowiska; gdyż uległość przytłumia wielkie winy.
Jeźliby duch panującego powstał przeciwko tobie, nie opuszczaj miejsca twego; albowiem pokora wstręt czyni grzechom wielkim.
If the spirit of the ruler rise up against thee, leave not thy place; for yielding pacifieth great offences.
Jest zło, które widziałem pod słońcem, to błąd, który pochodzi od władcy:
Jest zło, które widziałem pod słońcem, jako błąd, który wyszedł od władcy.
Jest złe, którem widział pod słońcem, to jest, błąd, który pochodzi od zwierzchności:
There is an evil which I have seen under the sun, as an error which proceedeth from the ruler:
Głupota jest wywyższona do wielkiej godności, a bogaci w mądrość siedzą nisko.
Gdy bogaci w mądrość zasiadają nisko zaś głupota bywa umieszczana na wielkich wyżynach.
Że głupi wywyższani bywają w godności wielkiej, a bogaci w mądrość nisko siadają;
Folly is set in great dignity, and the rich sit in low place.
Widziałem sługi na koniach, a książąt idących pieszo jak słudzy.
Widziałem niewolników na rumakach, a przywódców chodzących pieszo, jako słudzy na ziemi.
Widziałem sługi na koniach, a książąt chodzących piechotą jako sługi.
I have seen servants upon horses, and princes walking as servants upon the earth.
Kto kopie dół, sam w niego wpadnie, kto rozwala płot, tego ukąsi wąż.
Kto kopie dół może do niego wpaść; a kto burzy mur tego może ukąsić żmija.
kto kopie dół, sam weń wpada; a kto rozrzuca płot, wąż go ukąsi.
He that diggeth a pit shall fall into it; and whoso breaketh an hedge, a serpent shall bite him.
Kto przenosi kamienie, porani się nimi, kto rąbie drwa, naraża się na niebezpieczeństwo.
Kto wyłamuje kamienie może się nimi urazić; a kto rozłupuje drwa może się nimi skaleczyć.
Kto przenosi kamienie, urazi się niemi; a kto łupie drwa, niebezpieczen jest od nich.
Whoso removeth stones shall be hurt therewith; and he that cleaveth wood shall be endangered thereby.
Jeśli stępi się żelazo, a nie naostrzy się jego ostrza, wtedy trzeba wytężyć siły. Ale lepiej skutkuje mądrość.
Jeśli żelazo się stępiło, a ktoś nie naostrzył jego ostrza wtedy musi natężyć siły; ale pożytek z naprawy pochodzi od mądrości.
Jeźliże się stępi żelazo, a nie naostrzyłby ostrza jego, tedy mocy przyłożyć musi; ale to daleko lepiej mądrość sprawić może.
If the iron be blunt, and he do not whet the edge, then must he put to more strength: but wisdom is profitable to direct.
Wąż ukąsi bez zaklęcia, a gaduła nie jest niczym lepszym.
Jeżeli żmija gryzie, ponieważ nie była zaklętą, wtedy nie ma pożytku ten, co zaklina.
Jeźli ukąsi wąż przed zaklęciem, nic nie pomogą słowa zaklinacza.
Surely the serpent will bite without enchantment; and a babbler is no better.
Słowa z ust mądrego są łaskawe, ale wargi głupca pożerają jego samego.
Wdzięczne są słowa z ust mędrca; ale pochłaniają go wargi głupca.
Słowa ust mądrego są wdzięczne; ale wargi głupiego pożerają go.
The words of a wise man's mouth are gracious; but the lips of a fool will swallow up himself.
Początek słów jego ust to głupota, a koniec jego mowy to wielkie szaleństwo.
Początek mowy jego ust to głupota, a koniec jego słów to szał złowrogi.
Początek słów ust jego głupstwo, a koniec powieści jego wielkie błazeństwo.
The beginning of the words of his mouth is foolishness: and the end of his talk is mischievous madness.
Głupiec wiele mówi, choć człowiek nie wie, co nastąpi. Któż mu oznajmi, co po nim nastanie?
Głupi mnoży tylko słowa, bo przecież człowiek nie wie, co będzie i co się po nim stanie. Kto mu to powie?
Bo głupi wiele mówi, choć nie wie ten człowiek, co ma być. Albowiem któż mu oznajmi, co po nim nastanie?
A fool also is full of words: a man cannot tell what shall be; and what shall be after him, who can tell him?
Głupi męczą się trudem, a nie wiedzą nawet, jak dojść do miasta.
Trud głupców ich nuży, i żaden nie zna nawet drogi, która prowadzi do miasta.
Głupi pracują aż do ustania, a przecie nie mogą dojść do miasta.
The labour of the foolish wearieth every one of them, because he knoweth not how to go to the city.
Biada tobie, ziemio, gdy twoim królem dziecko, a twoi książęta z rana biesiadują.
Biada ci, ziemio, której królem jest chłopiec i której książęta od rana ucztują.
Biada tobie, ziemio! której król jest dziecięciem, i której książęta rano biesiadują.
Woe to thee, O land, when thy king is a child, and thy princes eat in the morning!
Błogosławiona jesteś, ziemio, gdy twój król pochodzi ze szlachetnego rodu, a twoi książęta we właściwym czasie jadają, by się posilić, a nie dla pijaństwa.
Szczęśliwa jesteś ziemio, której król jest ze szlachetnego rodu, i której książęta jadają we właściwym czasie; jadają by się posilić, a nie dla opilstwa.
Błogosławionaś ty, ziemio! której król jest synem zacnych, a której książęta czasu słusznego jadają dla posilenia, a nie dla opilstwa.
Blessed art thou, O land, when thy king is the son of nobles, and thy princes eat in due season, for strength, and not for drunkenness!
Z powodu lenistwa chyli się dach, a wskutek opieszałości rąk przecieka dom.
Przez gnuśność dach się zapada, zaś przez opieszałość kapie w domu.
Dla lenistwa się dach pochyla, a dla osłabiałych rąk przecieka dom.
By much slothfulness the building decayeth; and through idleness of the hands the house droppeth through.
Dla uciechy wyprawia się ucztę i wino rozwesela życie, ale pieniądze umożliwiają wszystko.
Dla zabawy wyprawiają uczty, wino rozwesela życie, a pieniądz pozwala na wszystko.
Dla uweselenia gotują uczty, i wino rozwesela żywot; ale pieniądze do wszystkiego dopomagają.
A feast is made for laughter, and wine maketh merry: but money answereth all things.
Nawet w swoich myślach nie złorzecz królowi ani w swojej sypialni nie przeklinaj bogatego, bo ptak niebieski zaniesie ten głos, a to, co skrzydlate, rozgłosi sprawę.
Nie złorzecz królowi nawet w swojej myśli i nie złorzecz możnemu w twych sypialniach; bowiem ptactwo może roznieść tą wieść pod niebem i rozgłosić to oskrzydlone słowo.
Ani w myśli twojej królowi nie złorzecz, ani w skrytym pokoju twoim nie przeklinaj bogatego; albowiem i ptak niebieski doniósłby ten głos; a to, co ma skrzydła, objawiłoby powieść twoję.
Curse not the king, no not in thy thought; and curse not the rich in thy bedchamber: for a bird of the air shall carry the voice, and that which hath wings shall tell the matter.