Uwspółcześniona Biblia Gdańska 2025
Przypowieści Salomona 24
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Nie zazdrość złym ludziom ani nie pragnij z nimi przebywać;
Nie zazdrość niecnym ludziom i nie pragnij z nimi przebywać.
Be not thou envious against evil men, neither desire to be with them.
Ich serce bowiem obmyśla przemoc, a ich wargi mówią o krzywdzie.
Gdyż ich serce rozmyśla o grabieży, a ich usta rozprawiają o krzywdzie.
For their heart studieth destruction, and their lips talk of mischief.
Dom buduje się mądrością, a umacnia się rozumem.
Dom bywa zbudowany mądrością, a utwierdzony roztropnością.
Through wisdom is an house builded; and by understanding it is established:
Dzięki wiedzy komory będą napełnione wszelkimi kosztownymi i przyjemnymi bogactwami.
Także pokoje przez rozwagę napełniają się wszelkim kosztownym i przyjemnym mieniem.
And by knowledge shall the chambers be filled with all precious and pleasant riches.
Mądry człowiek jest silny, a mąż, który ma wiedzę, dodaje siły.
Mądry człowiek jest siłą, a mąż roztropny objawia moc.
A wise man is strong; yea, a man of knowledge increaseth strength.
Bo dzięki mądrej radzie poprowadzisz wojnę, a mnóstwo doradców da ci wybawienie.
Bowiem wojnę należy prowadzić rozważnymi sposobami; a zwycięstwo jest tam, gdzie dużo radców.
For by wise counsel thou shalt make thy war: and in multitude of counsellors there is safety.
Mądrość jest dla głupca zbyt wzniosła; nie otwiera ust swoich w bramie.
Mądrość jest niedościgłą dla głupca; w bramie nie otwiera on swoich ust.
Wisdom is too high for a fool: he openeth not his mouth in the gate.
Kto knuje zło, będzie zwany złośliwym.
Kto zamierza szkodzić – tego nazywają mistrzem niecności.
He that deviseth to do evil shall be called a mischievous person.
Obmyślanie głupoty jest grzechem, a szyderca budzi odrazę w ludziach.
Grzech jest niedorzecznym przedsięwzięciem, a szyderca ohydą dla ludzi.
The thought of foolishness is sin: and the scorner is an abomination to men.
Jeśli w dniu ucisku ustaniesz, twoja siła jest słaba.
Jeśli zwątpiłeś w dniu niedoli – wątłą jest twoja siła.
If thou faint in the day of adversity, thy strength is small.
Jeśli odmówisz ratunku prowadzonym na śmierć i tym, którzy idą na stracenie;
Ratuj tych, których wleką na śmierć; a gdy się toczą na rzeź – staraj się temu zapobiec.
If thou forbear to deliver them that are drawn unto death, and those that are ready to be slain;
Jeśli powiesz: Nie wiedzieliśmy o tym; czy ten, który waży serca, nie rozumie? A ten, który strzeże twojej duszy, nie pozna? I czy nie odda człowiekowi według jego uczynków?
Jeśli powiesz: Myśmy o tym nie wiedzieli! Zaprawdę, Ten co bada serca – On to przenika; Ten, co czuwa nad twoją duszą – On to wie; więc odpłaci człowiekowi według jego czynu.
If thou sayest, Behold, we knew it not; doth not he that pondereth the heart consider it? and he that keepeth thy soul, doth not he know it? and shall not he render to every man according to his works?
Synu mój, jedz miód, bo jest dobry, i plaster miodu słodki dla twojego podniebienia.
Mój synu, spożywaj miód, bo jest smaczny, i samospływający miód, gdyż jest słodki dla twego podniebienia.
My son, eat thou honey, because it is good; and the honeycomb, which is sweet to thy taste:
Tak będzie poznanie mądrości dla twojej duszy; jeśli ją znajdziesz, będzie nagroda, a twoja nadzieja nie będzie zawiedziona.
Ale za taką samą uważaj mądrość dla twej duszy. Jeśli ją pozyskałeś – masz przyszłość, a twa nadzieja nie zaginie.
So shall the knowledge of wisdom be unto thy soul: when thou hast found it, then there shall be a reward, and thy expectation shall not be cut off.
Nie czyhaj, niegodziwcze, przed mieszkaniem sprawiedliwego, nie burz miejsca jego odpoczynku;
Niegodziwcze, nie wypatruj majętności sprawiedliwego i nie pustosz miejsca jego wypoczynku.
Lay not wait, O wicked man, against the dwelling of the righteous; spoil not his resting place:
Bo sprawiedliwy upada siedem razy, jednak znowu powstaje; a niegodziwi popadną w nieszczęście.
Bo sprawiedliwy siedmiokrotnie pada i znowu się podnosi; ale kiedy się potkną niegodziwi – pozostaną w nieszczęściu.
For a just man falleth seven times, and riseth up again: but the wicked shall fall into mischief.
Nie ciesz się, gdy twój nieprzyjaciel upadnie, i niech twoje serce się nie raduje, gdy się potknie;
Nie ciesz się, kiedy upadł twój wróg; a gdy się potknął, niechaj się nie raduje twoje serce.
Rejoice not when thine enemy falleth, and let not thine heart be glad when he stumbleth:
Aby PAN tego nie widział i nie uznał za zło, i nie odwrócił od niego swojego gniewu.
Aby tego nie ujrzał WIEKUISTY i na ten widok tak się obruszył, że odwrócił od niego swój gniew.
Lest the LORD see it, and it displease him, and he turn away his wrath from him.
Nie gniewaj się z powodu złoczyńców ani nie zazdrość niegodziwym;
Nie oburzaj się na złoczyńców, nie zazdrość niegodziwcom.
Fret not thyself because of evil men, neither be thou envious at the wicked:
Bo zły nie otrzyma nagrody, pochodnia niegodziwych zostanie zgaszona.
Bo dla niecnych nie ma przyszłości; zgaśnie pochodnia niegodziwych.
For there shall be no reward to the evil man; the candle of the wicked shall be put out.
Synu mój, bój się PANA i króla, a nie przestawaj z chwiejnymi;
Mój synu, obawiaj się WIEKUISTEGO i króla; nie zadawaj się z wichrzycielami.
My son, fear thou the LORD and the king: and meddle not with them that are given to change:
Bo ich nieszczęście nastąpi nagle, a któż zna upadek obydwóch?
Bo nagle nastanie ich ruina; klęskę tych dwóch – któż przewidzi?
For their calamity shall rise suddenly; and who knoweth the ruin of them both?
I to też należy do mądrych. Niedobrze jest mieć wzgląd na osobę w sądzie.
To także pochodzi od mędrców: Jest rzeczą niegodziwą uwzględnianie osób w sądzie.
These things also belong to the wise. It is not good to have respect of persons in judgment.
Kto mówi niegodziwemu: Jesteś sprawiedliwy, tego będą ludzie przeklinać, a narody będą się nim brzydzić.
Kto powiada do niegodziwca: Ty jesteś sprawiedliwy! – tego będą przeklinać ludy oraz temu złorzeczyć narody.
He that saith unto the wicked, Thou are righteous; him shall the people curse, nations shall abhor him:
A ci, którzy go strofują, będą szczęśliwi i przyjdzie na nich obfite błogosławieństwo.
Zaś tym, co sprawy wyjaśniają – błogo im; spłynie na nich błogosławieństwo cennych.
But to them that rebuke him shall be delight, and a good blessing shall come upon them.
Pocałują wargi tego, który daje słuszną odpowiedź.
Kto daje właściwą odpowiedź – ten całuje w usta.
Every man shall kiss his lips that giveth a right answer.
Przygotuj swoją pracę na zewnątrz, a wykonuj ją na swoim polu, a potem buduj swój dom.
Urządź twoje sprawy na zewnątrz, przyszykuj je sobie na polu, a dopiero potem wybuduj swój dom.
Prepare thy work without, and make it fit for thyself in the field; and afterwards build thine house.
Nie bądź bez powodu świadkiem przeciw swemu bliźniemu ani nie oszukuj swymi wargami.
Nie bądź niepowołanym świadkiem przeciwko twemu bliźniemu; czyżbyś swoimi ustami chciał zwodzić?
Be not a witness against thy neighbour without cause; and deceive not with thy lips.
Nie mów: Zrobię mu, jak on mi zrobił, oddam temu człowiekowi według jego uczynku.
Nie mów: Jak on mi uczynił – tak ja jemu uczynię; odpłacę temu człowiekowi według jego czynu.
Say not, I will do so to him as he hath done to me: I will render to the man according to his work.
Szedłem koło pola leniwego i koło winnicy nierozumnego;
Przechodziłem obok pola opieszałego człowieka i obok winnicy człowieka bezmyślnego;
I went by the field of the slothful, and by the vineyard of the man void of understanding;
A oto wszystko zarosło cierniem, pokrzywy pokryły wszystko, a kamienny mur był zburzony.
a oto cała zarosła pokrzywami, jej powierzchnia pokryła się chwastami, a jej kamienne ogrodzenie było rozwalone.
And, lo, it was all grown over with thorns, and nettles had covered the face thereof, and the stone wall thereof was broken down.
Spojrzałem i rozważałem w sercu; obejrzałem i wyciągnąłem naukę.
Zaś ja patrzałem, zwróciłem na to moją uwagę, a widząc to, powziąłem stąd przestrogę.
Then I saw, and considered it well: I looked upon it, and received instruction.
Trochę snu, trochę drzemania, trochę założenia rąk, by odpocząć;
Tak, jeszcze cokolwiek pospać, cokolwiek podrzemać, cokolwiek do wypoczynku złożyć ręce;
Yet a little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep:
A twoje ubóstwo przyjdzie jak podróżny, a niedostatek jak mąż uzbrojony.
a wtedy twoje ubóstwo nadejdzie jak włóczęga, a twój niedostatek jak zbrojny w tarczę.
So shall thy poverty come as one that travelleth; and thy want as an armed man.