Biblia Gdańska 1881
Przypowieści Salomona 27
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Nie chlub się ze dnia jutrzejszego; bo nie wiesz, coć przyniesie dzień dzisiejszy.
Nie przechwalaj się dniem jutrzejszym, bo nie wiesz, co może zrodzić dzień dzisiejszy.
Niechaj cię kto inny chwali, a nie usta twoje; obcy, a nie wargi twoje.
Niech chwali cię inny, a nie twe usta; obcy, a nie twoje własne wargi.
Ciężkić jest kamień, i piasek ważny; ale gniew głupiego cięższy, niż to oboje.
Kamień ma ciężar, a piasek wagę – ale gniew głupca jest cięższy od tych obu.
Okrutnyć jest gniew, i nagła popędliwość; ale przed zazdrością któż się ostoi?
Okrutna jest zapalczywość i poryw gniewu – ale kto się ostoi wobec zazdrości?
Lepsza jest przymówka jawna, niżeli miłość skryta.
Lepsza jawna przygana, niż zatajona w przyjaźni.
Lepsze są rany od przyjaciela, niż łagodne całowanie człowieka nienawidzącego.
Rany zadane przez przyjaciela są szczere, a pocałunki wroga zbyt obfite.
Dusza nasycona i plastr miodu podepcze; ale głodnej duszy i gorzkość wszelaka słodka.
Syty podepcze i samospływający miód; głodny każdą gorycz uznaje jako słodką.
Jako ptak odlatuje od gniazda swojego: tak człowiek odchodzi od miejsca swego.
Jak ptak, który odleciał od swojego gniazda – tak człowiek, który musiał odejść ze swego miejsca.
Jako maść i kadzenie uwesela serce: tak słodkość przyjaciela uwesela więcej, niż własna rada.
Olejek i kadzidło rozweselają serce, ale więcej słodkie słowo przyjaciela z jego gotowej do rady duszy.
Przyjaciela twego, i przyjaciela ojca twego nie opuszczaj, a do domu brata twego nie wchodź w dzień utrapienia twego; bo lepszy sąsiad bliski, niż brat daleki.
Nie opuszczaj twojego przyjaciela, przyjaciela twojego ojca i nie wchodź do domu twojego brata w dzień twojego nieszczęścia. Lepszy bliski sąsiad niż daleki brat.
Bądź mądrym, synu mój! a uweselaj serce moje, abym miał co odpowiedzieć temu, któryby mi urągał.
Stań się mądrym, Mój synu, rozraduj Moje serce; abym temu, co mi urąga mógł odpowiedzieć:
Ostrożny, upatrując złe, ukrywa się; ale prostak wprost idąc, w szkodę popada.
Mądry przewiduje nieszczęście i się chroni; głupcy się zapędzają i ponoszą szkodę.
Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego.
Zabierz mu szatę, ponieważ zaręczył za obcego; a za tą cudzą kobietę zabierz mu ją w zastaw.
Temu, który przyjacielowi swemu wielkim głosem rano wstawając błogosławi, poczytane to będzie za przeklęstwo.
Kto wczesnym rankiem, donośnym głosem wita błogosławieństwem swojego bliźniego – temu to bywa poczytane za klątwę.
Kapanie ustawiczne w dzień gwałtownego deszczu, i żona swarliwa są sobie podobni;
Cieknąca wciąż rynna w dżdżystym dniu oraz swarliwa kobieta podobne są do siebie.
Kto ją kryje, kryje wiatr, a wonią wyda; jako olejek wonny w prawej ręce jego.
Kto by ją chciał powstrzymać – powstrzymuje wiatr, albo rozlewającą się oliwę, na którą natknął się swoją prawicą.
Żelazo żelazem bywa naostrzone; tak mąż zaostrza oblicze przyjaciela swego.
Żelazo ostrzy się żelazem; zaś jeden człowiek niech wygładza spojrzenie drugiego.
Kto strzeże drzewa figowego, pożywa owocu jego; także kto strzeże pana swego, uczczony będzie.
Kto pielęgnuje figowe drzewo – będzie spożywał z jego owocu; a kto dogląda swego pana – zjedna sobie szacunek.
Jako się w wodzie twarz przeciwko twarzy ukazuje: tak serce człowiecze przeciw człowiekowi.
Jak w wodzie odbija się twarz naprzeciwko twarzy tak i serce człowieka w człowieku.
Piekło i zatracenie nie mogą być nasycone; także i oczy ludzkie nasycić się nie mogą.
Przepaść i Kraina Umarłych nigdy nie mają dosyć; tak też i oczy ludzkie są nienasycone.
Tygiel srebra a piec złota doświadcza, a człowieka wieść sławy jego.
Tygiel dla srebra, piec dla złota – zaś dla człowieka jego sława.
Choćbyś głupiego i w stępie między krupami stąporem stłukł, nie odejdzie od niego głupstwo jego.
Choćbyś wśród ziarna i głupca utłukł w moździerzu – to jednak jego głupota od niego się nie oddzieli.
Doglądaj pilnie dobytku twego, a miej pieczę o trzodach twoich.
Starannie doglądaj stanu twoich stad oraz miej pieczę nad trzodami.
Boć nie na wieki trwa bogactwo, ani korona od narodu do narodu.
Bowiem dobrobyt nie trwa wiecznie; ani korona od pokolenia do pokolenia?
Gdy wzrasta trawa, a ukazują się zioła, tedy z gór siano zbierają.
Gdy zniknie trawa, ukaże się świeża ruń i będą zebrane górskie zioła –
Owce będą na szaty twoje, a nagrodą polną kozły.
wtedy jagnięta dostarczą ci przyodziewku i będziesz miał kozły zamiast pola.
Nadto dostatek mleka koziego na pokarm twój, na pokarm domu twego, i na pożywienie dziewek twoich.
Pod dostatkiem koziego mleka na twój chleb, na chleb twojego domu i na żywność dla twych służebnic.