Nowa Biblia Gdańska
Przypowieści Salomona 6
Porównanie według numeracji źródłowej. Podział tekstu może się różnić między przekładami.
Mój synu! Jeżeli poręczyłeś za swojego bliźniego, jeśli dla innego podałeś twoją rękę,
Synu mój! jeźlibyś ręczył za przyjaciela twego, a dałbyś obcemu rękę twoję:
jeśli się uwikłałeś słowami twoich ust, zaplątałeś mowami twych ust –
Usidliłeś się słowy ust twoich, pojmanyś mowami ust twoich.
uczyń to jedno, Mój synu, abyś się ocalił, bo popadłeś w moc swojego bliźniego: Idź, rzuć się przed nim i usilnie nalegaj na swojego bliźniego.
Przetoż uczyń tak, synu mój! a wyzwól się, gdyżeś wpadł w rękę przyjaciela twego; idźże, upokórz się, a nalegaj na przyjaciela twego.
Nie użyczaj twym oczom snu, ani drzemki twoim powiekom.
Nie dawaj snu oczom twoim, ani drzemania powiekom twoim.
Ocal się, niby sarna z rąk myśliwego i jak ptak z mocy ptasznika.
Wyrwij się jako łani z rąk myśliwca i jako ptak z ręki ptasznika.
Leniwcze, idź do mrówki, przypatruj się jej drogom, abyś nabrał mądrości.
Idź do mrówki, leniwcze! obacz drogi jej, a nabądź mądrości;
Aczkolwiek nie ma przywódcy, ani dozorcy, ani władzy,
Która, choć nie ma wodza, ani przełożonego, ani pana,
jednak w lecie przygotowuje swój pokarm, a podczas żniwa gromadzi swoją żywność.
Przecież w lecie gotuje pokarm swój, a zgromadza w żniwa żywność swoję.
Leniwcze! Jak długo będziesz się wylegiwał? Kiedy się podniesiesz ze twego snu?
Leniwcze! dokądże leżeć będziesz? kiedyż wstaniesz ze snu swego?
Jeszcze trochę się przespać, trochę podrzemać, złożyć ręce do wypoczynku.
Trochę się prześpisz, trochę podrzemiesz, trochę złożysz ręce, abyś odpoczywał.
Ale twoje ubóstwo nadchodzi jak włóczęga oraz twój niedostatek jak gdyby zbrojny w tarczę.
A wtem ubóstwo twoje przyjdzie jako podróżny, a niedostatek twój, jako mąż zbrojny.
Nikczemnym jest człowiekiem, niecnym człowiekiem ten, co chodzi w matactwie ust;
Człowiek niepobożny, mąż złośliwy chodzi w przewrotności ust;
który mruga swoimi oczyma, szura nogami i swymi palcami daje znaki;
Mruga oczyma swemi, mówi nogami swemi, ukazuje palcami swemi;
w którego sercu jest przewrotność i ustawicznie knuje zło oraz rozsiewa swary.
Przewrotności są w sercu jego, myśli złe na każdy czas, a zwady rozsiewa.
Dlatego niespodzianie przypadnie na niego klęska; nagle zostanie skruszony i nie będzie lekarstwa.
Przetoż prędko przyjdzie upadek jego; nagle skruszony będzie bez uleczenia.
Tych sześciu rzeczy nienawidzi WIEKUISTY, i jest siedem będących ohydą dla Jego Osoby:
Sześć jest rzeczy, których nienawidzi Pan, a siódma jest obrzydliwością duszy jego;
Wyniosłych oczu, kłamliwego języka; rąk, które wylewają niewinną krew;
Oczów wyniosłych, języka kłamliwego, i rąk wylewających krew niewinną;
serca, co knuje zgubne zamysły; rączych nóg, by zdążać do złego;
Serca, które knuje myśli złe; nóg, które się kwapią bieżeć ku złemu;
tego, który wygłasza kłamstwa, jako fałszywy świadek oraz tego, kto rozsiewa swary pomiędzy braćmi.
Świadka fałszywego, który mówi kłamstwo, i tego, który sieje rosterki między braćmi.
Mój synu! Zachowaj przykazanie twojego ojca i nie zaniechaj wskazówki twojej matki.
Strzeżże, synu mój! przykazania ojca twego, a nie opuszczaj nauki matki twojej.
Na stałe przywiąż je do twojego serca i obwiąż wokoło twojej szyi.
Wiążże je zawżdy u serca twego, a wieszaj je u szyi twojej.
Gdy będziesz chodził – niechaj ci przewodniczy, gdy się położysz – niechaj nad tobą czuwa, a kiedy się obudzisz – niechaj do ciebie przemówi.
Gdziekolwiek pójdziesz, poprowadzi cię; gdy, zaśniesz strzedz cię będzie, a gdy się ocucisz, rozmawiać z tobą będzie,
Bo przykazanie jest pochodnią, Prawo – światłem, a pouczające przestrogi drogą do życia.
(Bo przykazanie jest pochodnią, nauka światłością, a drogą żywota są karności ćwiczenia.)
By cię uchować od niecnej kobiety, od gładkiego języka cudzej.
Aby cię strzegły od niewiasty złej, i od łagodnego języka niewiasty obcej.
Nie pożądaj jej piękności w swoim sercu i niech cię nie ujmie swoimi rzęsami.
Nie pożądaj piękności jej w sercu twojem, a niech cię nie łowi powiekami swemi.
Gdyż przez nierządną kobietę schodzi się aż do bochenka chleba; a wiarołomna kobieta usidla i cenne życie.
Albowiem dla niewiasty wszetecznej zubożeje człowiek aż do kęsa chleba; owszem żona cudzołożna drogą duszę łowi.
Czy jeśli ktoś nabierze ognia do swojego zanadrza, jego szaty się nie popalą?
Izaż może kto brać ogień do zanadrzy swoich, aby szaty jego nie zgorzały?
Albo gdy ktoś będzie stąpał po rozpalonych węglach nie oparzą się jego nogi?
Izaż może kto chodzić po rozpalonym węglu, aby się nogi jego nie poparzyły?
Tak bywa z każdym, kto się zbliża do żony bliźniego; nie wychodzi bezkarnie, ktokolwiek się jej dotyka.
Tak kto wchodzi do żony bliźniego swego, nie będzie bez winy, ktokolwiek się jej dotknie.
Pogardza się złodziejem, jeśli kradnie, nawet by się nasycić, gdy jest głodny.
Nie kładą hańby na złodzieja, jeżliż co ukradnie, chcąc nasycić duszę swoję, będąc głodnym;
A kiedy zostaje złapany – płaci siedmiokrotnie; może oddać całą majętność swego domu.
Ale gdy go zastaną, nagradza siedmiorako, albo wszystkę majętność domu swego daje.
Ale kto cudzołoży z kobietą jest głupcem; czyni to tylko ten, który chce się sam zgubić.
Lecz cudzołożący z niewiastą głupi jest, a kto chce zatracić duszę swoję, ten to czyni.
Pozyska razy i wstyd, i nie będzie zatartą jego hańba.
Karanie i zelżywość odniesie, a hańba jego nie będzie zgładzona.
Bowiem zazdrość to męska zaciekłość, co nie oszczędza w dzień pomsty.
Bo zawisna miłość jest zapalczywością męża, a nie sfolguje w dzień pomsty.
Nie uwzględni żadnego okupu oraz się nie ukoi, choćbyś składał i liczne dary.
Nie będzie miał względu na żaden okup, ani przyjmie, chociażby mu najwięcej darów dawano.